Veelgestelde vragen over energieprijs, verbruik en facturen

Kan ik altijd worden afgesloten van elektriciteit en/of aardgas?

Nee, in de wintermaanden gelden strengere regels voor afsluiting. Tussen 1 december en 1 maart mogen elektriciteit en aardgas alleen worden afgesloten in de gevallen waar geen advies van de LAC nodig is: dus alleen wegens onveiligheid, leegstand, fraude en een niet goed geregelde verhuizing.  Afhankelijk van de weersomstandigheden kan de minister van energie deze termijn vroeger laten beginnen of verlengen.
Let op: als u al vóór 1 december afgesloten was, wordt u niet automatisch heraangesloten in de winter.

Hoe worden de distributienettarieven vastgelegd?

Omdat de netbeheerders monopolisten zijn, worden hun tarieven en de winsten daaruit gereguleerd. Onze tariefmethodologie bootst eigenlijk een concurrentiële omgeving na. Wie efficiënter en klantvriendelijker werkt dan andere netbeheerders, wordt daar volgens de tariefmethodologie ook voor beloond. Netbeheerders die minder kosten maken en verstandig en duurzaam investeren, zullen een groter deel van hun geplafonneerde inkomsten overhouden en meer winst maken.

Netbeheerders mogen extra kosten niet zomaar één op één doorrekenen, maar gaan ook zelf inspanningen moeten leveren om de gestegen kosten te compenseren. We maken hierbij wel onderscheid tussen twee types kosten:

  • Exogene kosten: kosten die de netbeheerder niet zelf kan beheersen. Het gaat bijvoorbeeld over het opkopen van certificaten voor groene stroom of warmtekracht, openbare verlichting, het plaatsen van budgetmeters,… Die kosten worden door de overheid opgelegd, de netbeheerders moéten ze maken. Deze kosten worden dus ook volledig doorgerekend in de distributienettarieven, de netbeheerders kunnen ze immers niet zelf beïnvloeden.
  • Endogene kosten: kosten die de netbeheerders wel (binnen bepaalde grenzen) zelf kunnen beheersen. Het gaat hier hoofdzakelijk over de ‘echte’ kosten van het distributienet: investeringen in nieuwe kabels en leidingen, werkingskosten,… Deze kosten ontstaan door beslissingen van de netbeheerders zelf, wij waken er door ze te plafonneren over dat de netbeheerders er verstandig en efficiënt mee omspringen. Ze mogen de kosten niet zomaar volledig doorrekenen in hun nettarieven.

Wie keurt de distributienettarieven goed?

Sinds 2014 is de VREG bevoegd voor het goedkeuren van de distributienettarieven. Een netbeheerder is een monopolist, het is immers veel te duur om in één straat bijvoorbeeld twee of meer gasleidingen aan te leggen. Maar om te verhinderen dat de netbeheerders als monopolisten te hoge prijzen aanrekenen, leggen wij de netbeheerders een inkomstenplafond op. Dat is hoog genoeg om te garanderen dat de kwaliteit van de dienstverlening niet in het gedrang komt – die is trouwens verzekerd in de regelgeving die de netbeheerders moeten respecteren – maar stimuleert hen tegelijkertijd zo efficiënt mogelijk te werken. De netbeheerders mogen dus niet zomaar zelf bepalen welke distributienettarieven ze u als energieverbruiker aanrekenen.

Wat moet ik doen als mijn netbeheerder weigert om mij opnieuw aan te sluiten op het aardgas- of elektriciteitsnet?

Als u de voorzitter van de Lokale Adviescommissie (LAC) van uw gemeente op de hoogte brengt, moet die een vergadering samenroepen en binnen de 5 werkdagen een beslissing nemen. Het OCMW moet uw persoonlijke situatie altijd eerst onderzoeken. Beslist de LAC dat u opnieuw moet aangesloten worden, dan moet uw netbeheerder die heraansluiting binnen de 5 werkdagen regelen.

Hoe zorg ik ervoor dat ik opnieuw aangesloten word op het aardgas- of elektriciteitsnet?

U kan aan uw netbeheerder vragen (per brief of telefonisch) om u opnieuw aan te sluiten.

  • Als u geen schulden meer hebt bij uw netbeheerder en u een geldig contract hebt met een leverancier moet de netbeheerder u binnen de 5 werkdagen opnieuw aansluiten. 
  • Als u nog wel schulden hebt bij de netbeheerder zal hij u vragen om eerst een deel van uw schuld of de volledige schuld te betalen. Als u dat niet kan, dan zal de netbeheerder de heraansluiting voorlopig weigeren.

Wie moet de kosten voor de afsluiting van elektriciteit of aardgas betalen?

Bij afsluiting omwille van onveiligheid moet de partij die de onveilige situatie veroorzaakt de kosten betalen. Dat kan de netbeheerder zijn, de eigenaar van de woning of de bewoner (bijvoorbeeld de huurder). In de laatste twee gevallen moet de netbeheerder wel bewijzen dat u zélf de onveiligheid veroorzaakte.

Bij een afsluiting wegens leegstand moet de eigenaar van het leegstaande pand de kosten voor afsluiting en heraansluiting betalen.

In alle andere gevallen moet de verbruiker die de afsluiting veroorzaakte de kosten voor zowel afsluiting als heraansluiting betalen. Alleen als u ten onrechte afgesloten werd, zijn de kosten voor de heraansluiting voor uw netbeheerder.

Wanneer kan ik toch afgesloten worden van energie?

Uw netbeheerder kan in vier uitzonderlijke gevallen zelf beslissen om uw elektriciteit of aardgas af te sluiten:

  1. Als de veiligheid in het gedrang komt en er gevaar is op bijvoorbeeld brand of elektrocutie. Tot de situatie hersteld is en het gevaar geweken is, kan uw netbeheerder uw aardgas- of elektriciteitsaansluiting afsluiten.
  2. Als u fraude pleegde, door bijvoorbeeld uw energiemeter te saboteren, en niet toelaat dat de netbeheerder de situatie rechtzet.
  3. Als uw woning leegstaat. Als uw netbeheerder na een dubbele controle vaststelt dat de woning waarvan u eigenaar bent niet meer bewoond is en u ook geen energiecontract afsluit, kan hij de energie afsluiten.
  4. Als u na een verhuis op uw nieuw adres energie verbruikt zonder contract en u ook niet reageert op de vraag van uw netbeheerder om die situatie recht te zetten. Daarom moet u altijd uw huidige energieleverancier op de hoogte brengen wanneer u verhuist, of een nieuw contract afsluiten voor uw nieuwe woning.

In onderstaande gevallen moet uw netbeheerder eerst advies inwinnen van de Lokale Adviescommissie (LAC, waar naast de netbeheerder ook het OCMW een stem heeft) voor hij uw elektriciteit of aardgas mag afsluiten:

  1. Als u de netbeheerder niet binnenlaat voor een meteropname of om een budgetmeter te plaatsen. 
  2. Als u de netbeheerder niet binnenlaat om de stroombegrenzer in de budgetmeter uit te schakelen nadat de LAC hiervoor gunstig advies gaf. 
  3. Als uw contract opgezegd werd om een andere reden dan wanbetaling, en u 90 dagen later nog geen nieuwe leverancier hebt gevonden. 
  4. Als u weigert om een afbetalingsplan af te sluiten of na te leven. 

Elke gemeente heeft een Lokale Adviescommissie (LAC). Na een grondig onderzoek door het OCMW wordt op de LAC-vergadering de financiële en familiale situatie van de verbruiker besproken. De verbruiker mag zich ook komen verdedigen of mag iemand anders sturen om hem te verdedigen (familielid, vriend of buur). Het advies van de LAC moet unaniem zijn en zolang er geen uitspraak is, mag er niet afgesloten worden. In beroep gaan is niet mogelijk.

Wat gebeurt er als mijn bedrijf zijn energiefacturen niet (op tijd) betaalt?

Voor bedrijven gelden andere regels dan voor gezinnen. Bedrijven kunnen in tegenstelling tot gezinnen wél afgesloten worden van energie. Als uw bedrijf openstaande energieschulden heeft, mag uw leverancier uw contract onmiddellijk opzeggen. Hij hoeft u dus géén 60 dagen meer te beleveren. Tenzij u snel een nieuwe energieleverancier vindt, zal de netbeheerder u afsluiten van aardgas en/of elektriciteit. U draait ook zelf op voor de kosten van de afsluiting en de eventuele heraansluiting.

Moet ik mijn openstaande schulden nog betalen als mijn energieleverancier mijn contract opzegt?

Ja. Dat uw leverancier u niet mag afsluiten van aardgas en elektriciteit staat los van de schulden die u nog hebt openstaan. Uw leverancier zal die via de klassieke kanalen (deurwaarder, incassobureau,…) proberen innen. Hou er rekening mee dat de intresten op uw openstaande facturen hoog kunnen oplopen.

Zal energie in de toekomst duurder worden?

Dat kunnen we onmogelijk voorspellen. De energieprijs hangt af van zoveel verschillende factoren dat hij voortdurend evolueert. We hebben die factoren ook niet zelf in de hand, en zijn afhankelijk van economische en politieke verschuivingen op het wereldtoneel. Het energielandschap is ook voortdurend in beweging. Hernieuwbare energie is in opmars, technologische innovaties zorgen voor nieuwe doorbraken. We weten nu nog niet welke impact die evoluties zullen hebben op de energieprijzen, laat staan wanneer.

De energietransitie , het omvormen van het huidige energiesysteem naar een decentraal koolstofarm systeem met een energievoorziening die zoveel mogelijk steunt op hernieuwbare energiebronnen zoals zonne-, en windenergie en andere koolstofarme technologieën, zal ongetwijfeld ook geld kosten.