Wat verandert er?

Wat zijn distributienettarieven? Over welk deel van de elektriciteitsfactuur gaat de hervorming?

De elektriciteitsfactuur bestaat uit verschillende onderdelen. De distributienettarieven zijn de tarieven die u betaalt om energie tot bij u thuis of tot bij uw onderneming of organisatie te krijgen. Iedereen die aangesloten is op het distributienet voor elektriciteit betaalt distributienettarieven aan  Fluvius . Die distributienettarieven dekken enerzijds de netkosten . Dat zijn de kosten voor het aanleggen, onderhouden en beheren van de netten en het vervoer van elektriciteit. Anderzijds omvatten zij de kosten voor openbaredienstverplichtingen – waaronder het toekennen van premies, de aankoop van groenestroomcertificaten , het plaatsen van budgetmeters en openbare verlichting – en een aantal toeslagen.   

Ook rekent Fluvius via de distributienettarieven de transmissiekosten aan u door. Dit zijn de kosten voor het vervoer van elektriciteit over het transmissienet die door de transmissienetbeheerder  Elia  aan Fluvius worden aangerekend.

Op dit moment worden de distributienettarieven voor gezinnen en kmo’s aangerekend op basis van de hoeveelheid elektriciteit (kWh) die u van het net afneemt. Hoe meer elektriciteit u van het net afneemt, hoe hoger het deel distributienettarieven op uw elektriciteitsfactuur.

Vanaf 2022 worden de netkosten voor gezinnen en kmo’s grotendeels op basis van capaciteit aangerekend. Dit is ook het geval voor een deel van de transmissiekosten. Voor een gemiddeld gezin omvatten deze kosten ongeveer 21% van de huidige elektriciteitsfactuur; voor een kmo aangesloten op laagspanning is dat 28%. Het capaciteitstarief is geen extra tarief; énkel een andere manier van aanrekenen. Het merendeel van de elektriciteitsfactuur blijft ook na invoering van het capaciteitstarief kWh-gebaseerd. Zuinig omgaan met elektriciteit blijft dus lonen. 

Hoe worden de distributienettarieven voor elektriciteit vanaf 2022 aangerekend voor een gezin en kmo? Hoe wordt het capaciteitstarief berekend?

De netkosten worden vanaf 2022 grotendeels op basis van capaciteit aangerekend. Dit is ook het geval voor een deel van de transmissiekosten. De andere kosten opgenomen in de distributienettarieven blijven aangerekend worden op basis van de afgenomen kWh.

Het capaciteitstarief wordt aangerekend op basis van de ‘gemiddelde maandpiek’ (kW). Deze gemiddelde maandpiek wordt maandelijks berekend als het gemiddelde van uw 12 laatste ‘maandpieken’. De maandpiek is het hoogste kwartiervermogen (ofwel ‘piekvermogen’) dat u in een maand hebt gebruikt. Het wordt geregistreerd door de digitale meter . Het maakt hierbij niet uit hoe vaak – tijdens 1 of meerdere kwartieren – u dit piekvermogen heeft gebruikt. Als er nog geen meetgegevens van 12 maanden beschikbaar zijn, bv. na de vervanging van een klassieke meter door een digitale meter, wordt de gemiddelde maandpiek berekend op basis van alle beschikbare maandpieken. Wanneer een maandpiek kleiner is dan 2,5 kW, wordt voor die maand een minimumwaarde van 2,5 kW verondersteld. Hierdoor zal iedereen een minimale jaarlijkse bijdrage betalen in de netkosten. Deze bijdrage is gelijk aan 2,5 kW vermenigvuldigd met het tarief voor de gemiddelde maandpiek.

Het aansluitingsvermogen en het type aansluiting (een- of driefasig) heeft geen enkele impact op het te betalen capaciteitstarief. Enkel het gemeten vermogensgebruik is van tel.

Veelgestelde vragen over wat er verandert

Mag ik mijn huishoudelijke toestellen nog samen aanzetten? Moet ik meer betalen als ik ’s avonds thuis kom en mijn huishoudelijke taken start?

Het samen aanzetten van verschillende gebruikelijke huishoudelijke toestellen heeft in de meeste gevallen maar een beperkte impact op het te betalen capaciteitstarief. De maandpiek komt overeen met het hoogste kwartiervermogen – ofwel het gemiddelde vermogen op kwartierbasis – dat u in een maand heeft gebruikt, niet met het hoogste ogenblikkelijke vermogen. Het vermogen dat op een toestel staat, geeft hierdoor geen volledig beeld van de impact van dat toestel op het te betalen capaciteitstarief. Ook de duur waarover dit vermogen wordt gevraagd en het verloop van de cyclus van het toestel spelen een belangrijke rol. Bijvoorbeeld:

  • Het gebruik van een waterkoker met een vermogen van 2 kW verhoogt het gemeten kwartiervermogen niet met 2 kW. Door de kortstondige werking van het toestel (het water wordt in enkele minuten tot kooktemperatuur gebracht) zal de impact op de kwartierpiek eerder 0,25 à 0,3 kW bedragen.
  • Het gebruik van een oven met een vermogen van 4 kW verhoogt het gemeten kwartiervermogen niet met 4 kW. Door de modulerende werking (aan-/uitschakelen) van een oven éénmaal de gewenste temperatuur is bereikt, zal de impact op de kwartierpiek eerder 1 à 2 kW bedragen. 

Het heeft in ieder geval geen zin om het gebruik van ál uw toestellen te spreiden en hierdoor sterk aan comfort in te boeten. Bij de aanrekening van het capaciteitstarief wordt voor elke maandpiek namelijk een minimumwaarde van 2,5 kW in rekening genomen.

Over de impact van verschillende toestellen op het kwartiervermogen gaan we zeker nog verder informeren. Enkele eenvoudige vuistregels zullen voor de meeste gezinnen volstaan om hun netfactuur onder controle te houden. Net zoals u met een dag/-nachtteller vandaag stilstaat bij het moment waarop u de wasmachine en droogkast opzet, zal u in de toekomst mogelijk geen kookwas draaien op het moment dat u aan het koken bent.

Klopt het dat iedereen die een piekvermogen groter dan 3,15 kW veroorzaakt ‘meer’ zal betalen of ‘afgestraft’ zal worden?

Nee, dat klopt niet. We voeren een lineair capaciteitstarief in. Een gezin met een ‘gemiddelde maandpiek’ van 6 kW betaalt dus dubbel zoveel als een gezin met een ‘gemiddelde maandpiek’ van 3 kW. Wél voorzien we een ondergrens van 2,5 kW. Gezinnen die in bepaalde maanden geen verbruik hebben of een piek veroorzaken die lager is dan 2,5 kW, wordt toch een bedrag aangerekend dat overeenkomt met deze ondergrens. Hierdoor zal iedereen een minimale jaarlijkse bijdrage betalen in de netkosten . Dit heeft vooral een impact op netgebruikers met een heel beperkt of occasioneel verbruik (bijvoorbeeld tweedeverblijvers of kotstudenten).

Het vermogen van 3,15 kW kwam volgens onze initiële steekproefgegevens overeen met het piekvermogen van een gemiddeld gezin met de gebruikelijke huishoudelijke toestellen. Aan de hand van extra gegevens uit de digitale meters zullen we onze inschattingen in 2021 herbekijken en bijstellen waar nodig.

Hoe kan ik besparen op het deel distributienettarieven (capaciteitstarief) van mijn elektriciteitsfactuur?

Regelmatige informatie over uw voorbije maandpieken – via uw energieleverancier, het energieportaal van  Fluvius  en/of de gebruikerspoort van uw  digitale meter  – kan u helpen om snel voeling te krijgen met uw capaciteitsgebruik. Na één of meerdere hoge maandpieken, kan u door aanpassing van uw gedrag mogelijk uw jaarlijks te betalen capaciteitstarief nog bijsturen. Het capaciteitstarief wordt namelijk aangerekend op basis van uw ‘gemiddelde maandpiek’. Bij de berekening ervan zullen uw 12 laatste maandpieken in rekening worden genomen zodat elke maandpiek maar voor 1/12de effect heeft op het jaarlijks totaalbedrag.

Zo zal u mogelijk kunnen besparen door het gebruik van bepaalde toestellen meer te spreiden in de tijd.

Zal ik vanaf 2022 op bepaalde tijdstippen hogere distributienettarieven betalen dan op andere tijdstippen? Wat zal er gebeuren met het dag-/nachttarief?

Het capaciteitstarief dat u betaalt zal niet afhankelijk zijn van het moment waarop u uw maandelijks piekvermogen (kW) heeft gebruikt.

Ook voor het kWh-gebaseerd luik van de distributienettarieven, zal het moment waarop u elektriciteit afneemt niet langer een rol spelen. Vanaf 2022 wordt het huidig onderscheid tussen het duurdere dag- en het goedkopere nachttarief namelijk afgeschaft. Dit is énkel het geval voor het deel distributienettarieven op uw elektriciteitsfactuur; niet voor het deel elektriciteitskosten. Dit deel wordt namelijk bepaald door de energieleverancier. Energieleveranciers kunnen dus contracten blijven aanbieden met andere energieprijzen voor uw dag- versus nachtverbruik.

Het dag-/nachttarief werd vroeger ingevoerd in het licht van het vooral nucleaire productiepark en het evenwicht van het energiesysteem. Om de elektriciteitsvraag ’s nachts te vergroten, zodat deze beter afgestemd was op de productie door kerncentrales, die in België niet zomaar ’s nachts verminderd kan worden, werden ’s nachts lagere distributienettarieven aangerekend. Maar deze lagere nachttarieven reflecteren geen lagere kosten voor  Fluvius  en zijn niet meer afgestemd op de kenmerken van de toenemende productie op basis van hernieuwbare energiebronnen, zoals wind- en zonne-energie. Daarom wordt vanaf 2022 op élk moment van de dag en nacht hetzelfde kW-tarief en kWh-tarief toegepast.