Veelgestelde vragen over toekomst nettarieven gezinnen en kmo

Wat verstaan we onder gezinnen en kmo's?

Onder gezinnen en kmo’s verstaan we alle netgebruikers aangesloten op het laagspanningsnet.

Wat zijn distributienettarieven? Over welk deel van de elektriciteitsfactuur gaat de hervorming?

De elektriciteitsfactuur bestaat uit verschillende onderdelen. De distributienettarieven zijn de tarieven die u betaalt om energie tot bij u thuis of tot bij uw onderneming of organisatie te krijgen.

Iedereen die aangesloten is op het distributienet voor elektriciteit betaalt distributienettarieven aan Fluvius . Die distributienettarieven elektriciteit dekken de kosten voor: 

  • het aanleggen van nieuwe kabels voor elektriciteit  
  • het vervoer van elektriciteit over het distributienet
  • het beheer van het elektriciteitssysteem                                           
  • het onderhoud van de kabels
  • de openbaredienstverplichtingen (o.a. toekennen van premies, aankoop van groenestroomcertificaten, plaatsen van budgetmeters en openbare verlichting)
  • de toeslagen.

Ook rekent Fluvius via de distributienettarieven de transmissiekosten – dit zijn de kosten die door de transmissienetbeheerder Elia aan Fluvius worden aangerekend – door aan zijn netgebruikers.

De regels die Fluvius moet volgen om de distributienettarieven te berekenen worden door ons vastgelegd. We doen dit telkens voor een aantal jaren. De regels die zullen gelden in de periode 2021 – 2024 zijn het onderwerp van deze openbare raadpleging.

Een belangrijk onderdeel hiervan zijn onze voorstellen om vanaf 2022 de ‘netkosten’ – dit zijn de kosten die effectief gerelateerd zijn aan het aanleggen, beheren en onderhouden van de elektriciteitsnetten en het vervoer van elektriciteit – grotendeels op een andere manier aan te rekenen, via een capaciteitstarief. Ook een deel van de transmissiekosten willen we zo doorrekenen, meer bepaald de kosten gerelateerd aan de ontwikkeling en het beheer van de transmissienetinfrastructuur.

De andere kosten opgenomen in de distributienettarieven, met name de kosten voor openbaredienstverplichtingen , de toeslagen en de overige transmissiekosten, willen we blijven aanrekenen zoals vandaag, op basis van de afgenomen kWh. We publiceerden in augustus 2019 een rapport over het aanzienlijk aandeel van de ODV-kost in de elektriciteitsfactuur, met als doel de beleidsmakers aan te zetten om de financieringswijze van de ODV’s te herbekijken.

Voor een gemiddeld gezin maken de distributienettarieven vandaag ongeveer 43% uit van de totale elektriciteitsfactuur; voor een kmo is dat ongeveer 55%. De ‘netkosten’ en het deel transmissiekosten dat we vanaf 2022 grotendeels via een capaciteitstarief willen aanrekenen omvatten voor een gemiddeld gezin ongeveer 21% van de huidige elektriciteitsfactuur; voor een kmo is dat 27%. 

Voor een gezin – april 2020:

Voor een kmo - april 2020:

 

Hoe worden de distributienettarieven voor elektriciteit op dit moment aangerekend voor een gezin en kmo?

De distributienettarieven voor gezinnen en kmo’s zijn vandaag kWh-gebaseerd. Ze worden aangerekend op basis van de hoeveelheid elektriciteit (kWh) die u van het net afneemt.

Hoe meer elektriciteit u van het net afneemt, hoe hoger het deel distributienettarieven op uw elektriciteitsfactuur.

Wanneer zal de hervorming van de distributienettarieven plaatsvinden?

We zullen de hervorming van de distributienettarieven doorvoeren op 1 januari 2022.

We wachten nu de reacties op de openbare raadpleging af en gaan hier nadien mee aan de slag om later dit jaar een finale beslissing te nemen. 

We zullen u op de hoogte brengen van deze beslissing. Vanaf dan zullen we u ook beginnen informeren over de mogelijke impact van de hervorming op uw elektriciteitsfactuur of de elektriciteitsfactuur van uw bedrijf en de manieren waarop u de factuur mogelijk in positieve zin kan beïnvloeden. 

Hoe zullen de distributienettarieven voor elektriciteit vanaf 2022 worden aangerekend voor een gezin en kmo? Hoe zal het capaciteitstarief worden berekend?

De ‘netkosten’ – dit zijn de kosten die effectief gerelateerd zijn aan het aanleggen, beheren en onderhouden van de elektriciteitsnetten en het vervoer van elektriciteit – zullen grotendeels op basis van capaciteit worden aangerekend. Ook een deel van de transmissiekosten willen we zo doorrekenen, meer bepaald de kosten gerelateerd aan de ontwikkeling en het beheer van de transmissienetinfrastructuur.

We stellen voor om het capaciteitstarief aan te rekenen op basis van de ‘gemiddelde maandpiek (kW)’.

Deze gemiddelde maandpiek zal berekend worden als het gemiddelde van uw 12 laatste ‘maandpieken’. De maandpiek is het hoogste kwartiervermogen (ofwel ‘piekvermogen’) dat u in een maand hebt gebruikt. Het wordt geregistreerd door de digitale meter . Het maakt hierbij niet uit hoe vaak (tijdens 1 kwartier of tijdens meerdere kwartieren) u dit piekvermogen heeft gebruikt. Als er nog geen meetgegevens van 12 maanden beschikbaar zijn, bv. na de vervanging van een klassieke meter door een digitale meter, zal de gemiddelde maandpiek berekend worden op basis van alle beschikbare maandpieken.

Wanneer een maandpiek kleiner is dan 2,5 kW, zal voor die maand een minimumwaarde van 2,5 kW worden verondersteld. Hierdoor zal élke netgebruiker een minimale jaarlijkse bijdrage betalen in de netkosten. Deze bijdrage zal gelijk zijn aan 2,5 kW vermenigvuldigd met het tarief voor de gemiddelde maandpiek.

De andere kosten opgenomen in de distributienettarieven, met name de kosten voor openbaredienstverplichtingen , de toeslagen en de overige transmissiekosten, zullen blijven  aangerekend worden op basis van de afgenomen kWh. 

Zal ik na de hervorming op bepaalde tijdstippen hogere distributienettarieven betalen dan op andere tijdstippen? Wat zal er gebeuren met het dag-/nacht- en exclusief nachttarief?

Het capaciteitstarief dat u betaalt zal niet afhankelijk zijn van het moment waarop u uw maandelijks piekvermogen heeft gebruikt.

Ook voor het luik van de distributienettarieven dat we willen blijven aanrekenen op basis van kWh, zal het moment waarop u elektriciteit afneemt niet langer een rol spelen. In onze voorstellen schaffen we namelijk het huidig onderscheid tussen het duurdere dag- en het goedkopere nachttarief af en bouwen we ook de huidige, voordelige tarifering van het exclusief nachtverbruik  geleidelijk af over een periode van 4 jaar (2021 t/m 2024). Zo krijgen exclusief nachtklanten de tijd om, als zij daarvoor kiezen, over te stappen naar een energie-efficiëntere verwarmingstechnologie. We doen dit énkel voor het deel distributienettarieven op uw elektriciteitsfactuur; niet voor het deel elektriciteitskosten. Dit deel wordt namelijk bepaald door de energieleverancier. Energieleveranciers kunnen dus contracten blijven aanbieden met andere energieprijzen voor uw dag- versus nachtverbruik.

Het dag-/nacht- en exclusief nachttarief werd vroeger ingevoerd in het licht van het vooral nucleaire productiepark en het evenwicht van het energiesysteem. Om de elektriciteitsvraag ’s nachts te vergroten, zodat deze beter afgestemd was op de nucleaire elektriciteitsproductie, die in België niet zomaar ’s nachts verminderd kan worden, werden ’s nachts lagere distributienettarieven aangerekend. Maar deze lagere nachttarieven reflecteren geen lagere kosten voor Fluvius en zijn niet meer afgestemd op de kenmerken van de toenemende productie op basis van hernieuwbare energiebronnen. Daarom willen we het huidig onderscheid tussen dag-/nacht- en exclusief nachttarief afschaffen.

Waarom hervormen we de distributienettarieven voor gezinnen en kmo’s?

We doen dit met het oog op het veranderende energielandschap (energietransitie). Door meer lokale hernieuwbare energie, meer elektrische voertuigen en meer warmtepompen zullen de distributienetten in de toekomst meer en anders gebruikt worden én blootgesteld worden aan grotere (gelijktijdige) piekbelastingen. Als we geen maatregelen nemen, kunnen als gevolg hiervan belangrijke nieuwe netinvesteringen nodig zijn. Hierdoor zouden de distributienettarieven in de toekomst heel wat duurder kunnen worden. Dat willen we voorkomen. 

Door een deel van de distributienettarieven vanaf 2022 aan te rekenen via een capaciteitstarief willen we gezinnen en kmo’s er bewust van maken dat hoge pieken in het verbruik extra kosten voor het net met zich kunnen meebrengen. Ook willen we gezinnen en kmo’s, en dan vooral diegene die elektrische installaties gebruiken met een relatief hoog vermogen zoals een warmtepomp of een laadpunt voor een elektrisch voertuig, stimuleren om hun verbruik meer te spreiden en zo hun pieken af te vlakken. Zo willen we gezinnen met een elektrische wagen aanmoedigen om hun batterij niet zo snel als mogelijk aan vol vermogen op te laden – tenzij ze zonnepanelen hebben en de zon schijnt – maar het laden met netstroom meer te spreiden. Dit wordt belangrijk om de elektriciteitsfactuur in de toekomst betaalbaar te houden.

Bij de invoering van een capaciteitstarief houden we er rekening mee dat Fluvius bij de aanleg van het bestaande distributienet voor elke netgebruiker een bepaalde netcapaciteit heeft voorzien en dus een bepaalde kost heeft gemaakt, onafhankelijk van het feit of deze netgebruiker hier vandaag al dan niet gebruik van maakt. De kosten gerelateerd aan deze historische netinvesteringen maken vandaag een belangrijk deel uit van het luik netkosten in de distributienettarieven. We vinden het belangrijk dat élk gezin en élke kmo hierin een minimale bijdrage levert.

Ik heb een digitale meter. Hoe kan ik inzicht krijgen in mijn capaciteitsgebruik?

Op dit moment kan u op de display van de digitale meter enkel het ogenblikkelijk vermogen aflezen. Voor aanrekening van het capaciteitstarief gaan we kijken naar het gemiddelde vermogen op kwartierbasis (ofwel ‘kwartiervermogen’). Meer bepaald vormt het hoogste kwartiervermogen dat u in een maand gebruikt (ofwel ‘maandpiek’) – en dit voor de voorbije 12 maanden – de basis voor de berekening van uw ‘gemiddelde maandpiek (kW)’. De maandpiek wordt nu al bepaald door de digitale meter, maar is nog niet beschikbaar op de display. Het is de bedoeling dat dit wél zo zal zijn op het moment van invoering van het capaciteitstarief. Fluvius kan deze mogelijkheid op afstand toevoegen.

Op basis van de gegevens beschikbaar op de P1-poort kan nu al het kwartiervermogen berekend worden. Sommige toepassingen voor de P1-poort bieden dit nu mogelijk al aan. Deze kwartiervermogens geven u een gedetailleerd beeld van uw capaciteitsgebruik en maken het mogelijk af te leiden welke van uw toestellen samen veel verbruiken en/of een hoge piek veroorzaken.

Vanaf het moment van invoering van het capaciteitstarief is het ook de bedoeling dat u maandelijks informatie zal ontvangen over uw voorbije maandpiek(en) via uw energieleverancier. Ook door het energieportaal van Fluvius te raadplegen kan u meer inzicht krijgen in uw capaciteitsgebruik.

Hoe kan de digitale meter mij helpen om te besparen op het deel distributienettarieven (capaciteitstarief) van mijn elektriciteitsfactuur?

Regelmatige informatie over uw voorbije maandpieken – via uw energieleverancier, het energieportaal van Fluvius en/of de P1-poort van uw digitale meter – kan u helpen om snel voeling te krijgen met uw capaciteitsgebruik. Na één of meerdere hoge maandpieken, kan u door aanpassing van uw gedrag mogelijk uw jaarlijks te betalen capaciteitstarief nog bijsturen. We willen het capaciteitstarief namelijk aanrekenen op basis van uw ‘gemiddelde maandpiek’. Bij de berekening ervan zullen uw 12 laatste maandpieken in rekening worden genomen zodat elke maandpiek maar voor 1/12de effect heeft op het jaarlijks totaalbedrag.

Zo zal u mogelijk kunnen besparen door bepaalde toestellen niet samen op te zetten. Het gelijktijdig starten van de vaatwasser én uw wasmachine op een kookwasprogramma kan bv. een piek veroorzaken waardoor u iets meer zal betalen dan wanneer u dit telkens gespreid doet in de tijd. Let op! Het heeft weinig zin om het gebruik van ál uw toestellen te spreiden en hierdoor sterk aan comfort in te boeten. We stellen namelijk voor om bij de berekening van uw ‘gemiddelde maandpiek’ voor elke maandpiek een minimumwaarde van 2,5 kW in rekening te nemen. Veel huishoudelijke toestellen trekken enkel een kortstondige piek of gebruiken maar een beperkt vermogen waardoor ze het door de digitale meter geregistreerde kwartiervermogen (ofwel het gemiddelde vermogen op kwartierbasis) maar beperkt beïnvloeden.

Vooral gezinnen en kmo’s die elektrische installaties gebruiken met een relatief hoog vermogen, zoals een warmtepomp of een laadpaal voor een elektrisch voertuig, zullen merkbaar kunnen besparen door hun gedrag aan te passen, bv. door de batterij van hun elektrische wagen niet zo snel als mogelijk aan vol vermogen op te laden – tenzij ze zonnepanelen hebben en de zon schijnt – maar het laden met netstroom meer te spreiden.

De digitale meter maakt het ook mogelijk om dergelijke installaties slim aan te sturen en zo het spreiden van het verbruik maximaal te optimaliseren. Hierdoor kan u mogelijk nog meer besparen op uw elektriciteitsfactuur.

Ik heb begin 2022 nog een klassieke meter. Wat verandert er door deze hervorming voor mij?

In tegenstelling tot de digitale meter , registreert de klassieke meter énkel uw afname (kWh) en geen pieken (kW). We kunnen bij gezinnen en kmo’s met een klassieke meter dus geen capaciteitstarief aanrekenen o.b.v. de ‘gemiddelde maandpiek’, zoals we dat bij netgebruikers met een digitale meter willen doen.

Wél willen we ook netgebruikers met een klassieke meter een minimale jaarlijkse bijdrage laten betalen in de netkosten. We stellen voor deze bijdrage aan te rekenen via een vast bedrag dat qua hoogte overeenstemt met de minimale bijdrage die bij gezinnen en kmo’s met een digitale meter vervat zit in het capaciteitstarief.

De overige netkosten zullen op basis van uw afgenomen kWh aangerekend blijven worden.

De voorgestelde afschaffing van het dag-/nachttarief vanaf 2022 en de geleidelijke afbouw van de huidige, voordelige tarifering van het exclusief nachtverbruik over een periode van 4 jaar (2021 t/m 2024) geldt zowel voor netgebruikers met een digitale als een klassieke meter.