Digitale meters

Wat zijn digitale meters?

Net als een klassieke Ferrarismeter meet een digitale meter uw elektriciteits- of aardgasverbruik. Het grote verschil is dat een digitale meter ingebouwde communicatietechnologie bevat. Daarmee kan hij gegevens verzenden en ontvangen. Naar en van uw databeheerder bijvoorbeeld. Maar met uw toestemming ook naar allerlei apps, slimme functionaliteiten of slimme huishoudtoestellen. Die kunnen u het leven makkelijker maken en uw aardgas- of elektriciteitsverbruik doen dalen.

Meer info over de digitale meter? Dat kan via de nieuwe website www.digitalemeter.be 

Na het advies van de Raad van State keurde de Vlaamse Regering het decreet digitale meters definitief goed op 29 juni 2018. De documenten werden vervolgens ingediend bij het Vlaams Parlement op 6 juli 2018 voor bespreking vanaf de maand september. 

Op 13 juli 2018 heeft de Vlaamse Regering dan een besluit digitale meters ‘principieel’ goedgekeurd. Het besluit geeft uitvoering aan de verschillende artikels in het ontwerp van decreet digitale meters. Daarnaast brengt het ook wijzigingen aan in het Energiebesluit om het in overeenstemming te brengen met het gewijzigde energielandschap in Vlaanderen waarin naast analoge en elektronische meters, ook digitale meters aanwezig zullen zijn. Over dit besluit wordt nu het advies ingewonnen van de VREG, de Minaraad, de SERV en de Gegevensbeschermingsautoriteit. Pas daarna gaat het voor advies naar de Raad van State.

Veelgestelde vragen

  1. Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. De digitale meter heeft geen terugdraaiende teller.
  2. Ik heb zonnepanelen. Zal ik nog mijn groenestroomcertificaten krijgen?
  3. Ik hoorde dat elke installatie tot en met 31 december 2020 minstens gedurende 15 jaar recht zal hebben op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller. Wat gebeurt er daarna?
  4. Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik heb tweevoudig uurtarief en overweeg over te schakelen naar een enkelvoudige meter. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een enkelvoudige meter?
  5. Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik wil het prosumententarief omzeilen met de installatie van een bidirectionele meter. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een bidirectionele meter?
  6. Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd en ben niet blij met het prosumententarief. Nu komt daar nog een digitale meter bovenop.
  7. Ik overweeg de aankoop van een batterij. Wat kunnen batterijen betekenen in dit verhaal?
  8. Maakt de digitale meter tweevoudig uurtarief mogelijk voor iedereen?
  9. Tegen 2019 zou de digitale meter worden verplicht. Geldt dit ook voor bedrijven?
  10. Kan ik een digitale meter weigeren? In Nederland kan dat.
  11. Wie wordt de eigenaar van de meetgegevens?

1. Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. De digitale meter heeft geen terugdraaiende teller.
De digitale meter draait niet terug, maar registreert zowel de injectie als de afname.

Het decreet digitale meters voorziet in een overgangsregeling voor installaties die geïnstalleerd worden tot en met 31 december 2020. Voor deze installaties zal gedurende vijftien jaar vanaf de aanmelding ervan een compensatieregeling worden ingesteld. Voor deze installaties loopt dit recht dus af vijftien jaar na indienstname ervan. Er wordt ook in een alternatieve regeling voorzien die sowieso zal gelden voor nieuwe installaties vanaf 1 januari 2021.

Een erg belangrijke nuance bij de voormelde decretale compensatieregeling is dat deze regeling niet van toepassing is op de nettarieven.

Het prosumententarief (dit is wel degelijk een nettarief en geen ‘taks') valt volgens onze tariefmethodologie 2017-2020 weg met de plaatsing van de digitale meter. De nettarieven zullen berekend worden op basis van de werkelijke hoeveelheid van het net afgenomen elektriciteit. Dat is nu ook al zo bij andere klanten die geen zonnepanelen hebben.

Bij prosumenten met een terugdraaiende teller is het door de automatische compensatie van afgenomen en geïnjecteerde elektriciteit niet mogelijk om de hoeveelheid actieve energie afgenomen door deze prosumenten te meten.

Een prosument met een digitale meter betaalt enkel het periodiek distributienettarief voor het gedeelte bruto-afname, zonder prosumententarief. U betaalt dus geen distributienettarief voor het gedeelte injectie.

Wat betekent dit concreet voor u?

Vanaf de plaatsing van de digitale meter kan u uw netfactuur gaan sturen en hiermee uw voordeel doen. De prosument zal met de invoering van de digitale meter kunnen inzetten op een hogere gelijktijdigheid om zo zijn netfactuur (berekend op de van het net afgenomen elektriciteit) te doen dalen.  

Het prosumententarief neemt het vermogen van de omvormer nu mee in rekening voor de berekening van de hoogte van het nettarief. Het vermogen van de omvormer zal echter geen enkele rol meer spelen bij de berekening van de nettarieven.

2. Ik heb zonnepanelen. Zal ik nog mijn groenestroomcertificaten krijgen?
De invoering van de digitale meter heeft geen impact op het steunmechanisme van de groenestroomcertificaten. U zal de vergoeding per geproduceerde kWh verder ontvangen.

3. Ik hoorde dat elke installatie tot en met 31 december 2020 minstens gedurende 15 jaar recht zal hebben op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller. Wat gebeurt er daarna?
Zie hiervoor het antwoord op vraag 1. Wij verwijzen daarnaast naar artikel 81 van het decreet digitale meters: “Voor productie-installaties voor zonne-energie met een maximaal AC-vermogen van 10 kVA die geïnstalleerd worden vanaf 1 januari 2021 moet de elektrische productie die geïnjecteerd wordt op het distributienet worden opgekocht. De Vlaamse Regering bepaalt de nadere modaliteiten, en wie tegen welke minimumvergoeding moet opkopen.”

Als het voormelde alternatieve systeem sneller geïmplementeerd kan worden door marktontwikkelingen, dan kan de prosument zelf de keuze maken om over te stappen naar het nieuwe systeem en afstappen van het recht op de decretale compensatieregeling. Dat is ook zo voorzien in artikel 80 van dat decreet.

4. Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik heb tweevoudig uurtarief en overweeg over te schakelen naar een enkelvoudige meter. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een enkelvoudige meter?
Als u denkt voordeel te doen met de vervanging door een enkelvoudige meter kan u nog tot de invoering van de digitale meter genieten van de compensatie via de terugdraaiende teller. Een metervervanging kost geld, u moet dus zelf uitmaken of dit nog een goede keuze is.

Op dit ogenblik wordt enkel compensatie tussen afname en injectie doorgevoerd met het oude metertype (ferrarismeter), de terugdraaiende meter.

Wie nu kiest voor een bidirectionele meter (een meter die apart meet wat op het net wordt gezet en van het net wordt afgenomen), betaalt de afname. Op dit moment zijn er geen energieleveranciers die een vergoeding betalen voor het overschot aan stroom dat op het net wordt gezet.

5. Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik wil het prosumententarief omzeilen met de installatie van een bidirectionele meter. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een bidirectionele meter?
U kan (nog) geen digitale meter op aanvraag laten plaatsen door uw netbeheerder, maar wel een elektronische bidirectionele meter. Als u wil weten wat u werkelijk afneemt en wat u werkelijk verbruikt en ook als u denkt dat u minder injecteert in het net dan algemeen het geval is (m.a.w. u verbruikt de energie die u zelf produceert op het moment dat ze wordt geproduceerd), kan u een bidirectionele meter laten plaatsen. Dit is een meter die niet terugdraait en dus zowel de bruto afname als de bruto injectie meet.

U betaalt de eenmalige kost voor de vervanging van de terugdraaiende meter door een bidirectionele meter. Nadien betaalt u als prosument nog het periodiek distributienettarief voor het gedeelte bruto afname, zonder prosumententarief. U betaalt geen distributienettarief voor het gedeelte injectie. Om te weten wat een metervervanging kost, neemt u best contact op met uw distributienetbeheerder.

Wat u zal betalen aan uw leverancier voor het gedeelte afname én injectie hangt af van uw leverancier. Uw leverancier is niet verplicht om de injectie te compenseren met de afname. Neem contact op met uw elektriciteitsleverancier om te bespreken welke vergoeding hij u eventueel wil betalen voor de stroom die u in het net injecteert. Dit moet u overeenkomen met uw leverancier. Hij is hiertoe niet verplicht.

Allicht is het niet meer zo interessant om nu nog te investeren in een bidirectionele meter als uw meter toch zal worden vervangen door een digitale meter.

Verder geven wij u mee dat wij momenteel de invoering van een capaciteitstarief onderzoeken.

6. Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd en ben niet blij met het prosumententarief. Nu komt daar nog een digitale meter bovenop.
Als prosument maakt u gebruik van het distributienet. Het is dus logisch dat ook prosumenten bijdragen aan de kost ervan. Het prosumententarief is een tarief voor het gebruik van het elektriciteitsdistributienet door prosumenten. Op deze manier dragen ook zij mee de kosten van de netinfrastructuur. In de toekomst komt er een digitale meter voor elke netgebruiker. Als zo’n digitale meter wordt geplaatst bij de eigenaars van zonnepanelen, vervalt het prosumententarief. Dit heeft niets te maken met de steun die u (eventueel) krijgt via groenestroomcertificaten. De steun wordt niet in vraag gesteld bij de invoering van de digitale meter.

Netbeheerders hebben door de groei van de decentrale productie meer nood aan meetgegevens om het distributienet te kunnen beheren. De digitale meter komt hieraan tegemoet.

7. Ik overweeg de aankoop van een batterij. Wat kunnen batterijen betekenen in dit verhaal?
Batterijen kunnen er voor zorgen dat prosumenten hun eigen geproduceerde energie verbruiken op momenten dat er geen productie is. De mogelijkheden om die batterijen in te zetten voor andere doeleinden zoals ondersteuning van netbeheer worden nog verder onderzocht en uitgetest.

Batterijen kunnen ervoor zorgen dat het verbruik van het net afneemt en bij een wijziging van de tariefstructuur naar een meer capaciteitsgericht tarief er ook voor zorgen dat de pieken worden teruggedrongen. Peak shaving noemen we dat. Een accu slaat overdag opgewekte energie op om piekmomenten in het energieverbruik in de ochtend en de avond op te vangen. De duurzame energie blijft zo in de woning, wat het duurzame gedrag van bewoners stimuleert.

Sinds 1 januari 2017 geldt een meldingsplicht voor batterijen.

Het nieuwe aansluitingsreglement, waarin de meldingsplicht van de plaatsing van bepaalde opslagsystemen (nl.: vanaf 3 kWh) is vermeld, is in werking sinds 1 januari 2017 (voor Eandis) en sinds 1 februari 2017 (voor Infrax). U moet de plaatsing van batterijen die sinds die datum worden geïnstalleerd aanmelden bij Eandis of Infrax.

De distributienetgebruiker op laagspanning “is er toe gehouden met de DNB in contact te treden om na te gaan of er al dan niet tot een aanpassing van de aansluiting of een aanpassing van het Distributienet overgegaan moet worden teneinde de operationele veiligheid en spanningskwaliteit te waarborgen bij: […] - de installatie of het weghalen van een Opslagmogelijkheid voor elektriciteit vanaf 3 kWh […]”.

Zie bijvoorbeeld de volgende link onder artikel 7.5. ‘Wijziging van afname- of injectiekarakteristieken’.

8. Maakt de digitale meter tweevoudig uurtarief mogelijk voor iedereen?
Technisch is dit mogelijk. Bij de plaatsing kan de verbruiker dan kiezen tussen enkel- of tweevoudig tarief. Het maakt de overschakeling daarna ook een stuk eenvoudiger en minder duur.

9. Tegen 2019 zou de digitale meter worden verplicht. Geldt dit ook voor bedrijven?
Ja, de meters worden ingezet voor alle aansluitingen tot 56 kVA. Daarboven wordt een AMR-meter verplicht.

10. Kan ik een digitale meter weigeren? In Nederland kan dat.
Neen. Het is in Vlaanderen niet de bedoeling om te voorzien in deze mogelijkheid.

In Nederland plaatst men sinds 1995 standaard digitale meters die afname en injectie meten bij alle verbruikers. Men kan weigeren om die te vervangen door een op afstand uitleesbaar exemplaar.

11. Wie wordt de eigenaar van de meetgegevens?
Het is de bedoeling dat de netgebruiker eigenaar is van de meetgegevens. Die moet de netbeheerder aan hem overmaken. Bij oneigenlijk gebruik door de netbeheerder kan men klacht neerleggen bij de Privacycommissie.

Nog een vraag over dit onderwerp?

Mail naar info@vreg.be of bel naar het gratis telefoonnummer 1700.

Vreg is de Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt
Heeft u een vraag? Mail of bel 1700