Digitale meters

Wat betekent de digitale meter voor de prosument? 

Start de simulator

De simulator is er enkel voor gezinnen met een zonnepaneleninstallatie met een omvormervermogen ≤ 10 kVA.

Doelstellingen van de simulator

  • Een inschatting van de impact op uw elektriciteitsfactuur van de overstap van een terugdraaiende meter (enkelvoudig of dag/nacht) naar een digitale meter (enkelvoudig of dag/nacht). 
  • Bewustmaking over het belang van uw zelfconsumptie.

Inschatting 

  • We geven aan vanaf welk % zelfconsumptie u een voordeel doet. Zelfconsumptie = de hoeveelheid elektriciteit die u onmiddellijk zelf verbruikt op het moment dat uw zonnepanelen elektriciteit opwekken. Hoe meer zelfconsumptie, hoe minder elektriciteit u van het distributienet afneemt en hoe minder distributiekosten u betaalt.
  • We schatten uw % zelfconsumptie en tonen welk voor- of nadeel (in euro) daarmee overeenkomt.
  • U kan uw geschat % zelfconsumptie ook vergelijken met het gemiddelde in Vlaanderen (tussen 25 en 35%).
  • We geven tips over hoe u ervoor kan zorgen dat uw zelfconsumptie verhoogt. Het wordt in de toekomst belangrijk om uw verbruik en injectie via de digitale meter enerzijds en uw productie via de productieteller of via display van de omvormer anderzijds regelmatig te controleren en indien nodig uw verbruiksgewoontes bij te sturen.

Wat verandert er?

  • De Vlaamse regering is van plan om een digitale meter bij bestaande prosumenten te laten plaatsen tussen 1 juli 2019 en eind 2022.
  • Na de plaatsing van deze digitale meter is het de bedoeling van het ontwerpdecreet digitale meters dat u de energieprijzen van de leverancier en de heffingen op dezelfde manier blijft betalen als vandaag, dus op basis van uw gecompenseerde afname (= werkelijke afname – injectie).
  • Vanaf deze plaatsing zal u nettarieven betalen op basis van uw werkelijke elektriciteitsafname van het distributienet. Hierdoor vervalt het prosumententarief.

Let op, we houden momenteel een publieke bevraging over het voorstel om de nettarieven tot aan uw eerste meteropname na 31 december 2019 op dezelfde manier te factureren als vandaag. In dit voorstel betaalt u tot dan het prosumententarief, ook al heeft u een digitale meter. Uw nettarief blijft tot dan ook gebaseerd op uw nettoverbruik. Pas na afloop van de publieke bevraging nemen we hierover een definitieve beslissing. Als we de beslissing nemen zoals voorgesteld in de bevraging blijft de situatie tot dan ongewijzigd, een prosument betaalt prosumententarief en als hij nog elektriciteit van het net afneemt, distributienettarieven op basis van netto-afname.

Hou daarom onze nieuwsbrief de komende tijd in het oog.

Veelgestelde vragen

Digitale meters algemeen

1. Wat zijn digitale meters?
2. Kan ik een digitale meter weigeren? In Nederland kan dat.
3. Maakt de digitale meter tweevoudig uurtarief mogelijk voor iedereen?
4. Tegen 2019 zou de digitale meter worden verplicht. Geldt dit ook voor bedrijven?
5. Wie wordt de eigenaar van de meetgegevens?

Digitale meters bij zonnepaneleneigenaars

6. Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. De digitale meter heeft geen terugdraaiende teller.
7. Ik hoorde dat elke installatie tot en met 31 december 2020 minstens gedurende 15 jaar recht zal hebben op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller. Wat gebeurt er daarna?
8. Ik heb zonnepanelen. Zal ik nog mijn groenestroomcertificaten krijgen?
9. Waarom staat de VREG niet achter het compensatieprincipe bij prosumenten met een digitale meter?
10. Is de afschaffing van de terugdraaiende teller ‘contractbreuk/woordbreuk’?
11. Ik ben zonnepaneleneigenaar en ik wil mijn terugdraaiende teller behouden
12. Ik heb een warmtepomp en ik wil mijn terugdraaiende teller behouden
13. Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik heb tweevoudig uurtarief en overweeg over te schakelen naar een enkelvoudig tarief. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een enkelvoudig tarief?
14. Wat met een vergoeding voor mijn te veel geproduceerde elektriciteit? Vanaf wanneer komt die er?
15. Tijdens de zomermaanden produceren mijn zonnepanelen meer dan ik verbruik. Tijdens de wintermaanden heb ik een tekort aan opgewekte elektriciteit. Als er een digitale meter wordt geplaatst ben ik dan het overschot kwijt dat ik tijdens de zomer heb opgebouwd?
16. Ik heb recht op sociaal tarief en betaalde geen prosumententarief. Wat als er bij mij een digitale meter wordt geplaatst?
17. Maakt een digitale meter dynamische energieprijzen mogelijk?
18. Ik overweeg de aankoop van een batterij. Wat kunnen batterijen betekenen in dit verhaal?

Simulator

19. Ik deed de simulator en zie dat er voor mij een voordeel wordt ingeschat. Kan ik vanaf de plaatsing van mijn digitale meter overstappen op het systeem met afrekening op basis van werkelijke afname van het net?
20a. Ik deed de simulator. Ik heb 2 sets zonnepanelen liggen met een verschillende oriëntatie. Wordt de simulatie nog aangepast zodat je dit ook kan berekenen voor dit type van installatie.
20b. Ik heb 2 zonnepaneleninstallaties met een verschillend AC-vermogen. Om gebruik te maken van de simulator moet ik dan beide getallen optellen?

 

1. Wat zijn digitale meters?

Net als een klassieke Ferrarismeter (analoge meter) meet een digitale meter uw elektriciteits- of aardgasverbruik. Het grote verschil is dat een digitale meter ingebouwde communicatietechnologie bevat. Daarmee kan hij gegevens verzenden en ontvangen. Naar en van uw databeheerder bijvoorbeeld. Maar met uw toestemming ook naar allerlei apps, slimme functionaliteiten of slimme huishoudtoestellen. Die kunnen u het leven makkelijker maken en uw aardgas- of elektriciteitsverbruik doen dalen.

Hiernaast meet een digitale meter afzonderlijk uw afname en injectie waar dit bij een klassieke Ferrarismeter niet het geval is.

Meer info over de digitale meter? Dat kan via de nieuwe website www.digitalemeter.be 

Na het advies van de Raad van State keurde de Vlaamse regering het decreet digitale meters definitief goed op 29 juni 2018. De documenten werden vervolgens ingediend bij het Vlaams Parlement op 6 juli 2018 voor bespreking in het Vlaams parlement. We gaven toelichting op een hoorzitting op 24 oktober 2018. 

Op 13 juli 2018 heeft de Vlaamse regering dan een besluit digitale meters ‘principieel’ goedgekeurd. Het besluit geeft uitvoering aan de verschillende artikels in het ontwerp van decreet digitale meters. Daarnaast brengt het ook wijzigingen aan in het Energiebesluit om het in overeenstemming te brengen met het gewijzigde energielandschap in Vlaanderen waarin naast analoge en elektronische meters, ook digitale meters aanwezig zullen zijn.

Wij gaven eind augustus ons advies op dit besluit. Op 23 oktober gaven we ons advies op het ontwerpdecreet 'digitale meter'. 

2. Kan ik een digitale meter weigeren? In Nederland kan dat.

Het is de bevoegdheid van de Vlaamse regering om de plaatsing van een digitale meter al dan niet verplicht te maken. De VREG kan hierover niet beslissen. 

3. Maakt de digitale meter tweevoudig uurtarief mogelijk voor iedereen?

Technisch is dit mogelijk. Bij de plaatsing kan de verbruiker dan kiezen tussen enkel- of tweevoudig tarief. Het maakt de overschakeling daarna ook een stuk eenvoudiger en minder duur.

4. Tegen 2019 zou de digitale meter worden verplicht. Geldt dit ook voor bedrijven?

Ja, het is de bedoeling dat de meters worden ingezet voor alle aansluitingen tot 56 kVA. Daarboven wordt een AMR-meter verplicht.

5. Wie wordt de eigenaar van de meetgegevens?

Het is de bedoeling dat de netgebruiker eigenaar is van de meetgegevens. Die moet de netbeheerder aan hem overmaken. Bij oneigenlijk gebruik door de netbeheerder kan men klacht neerleggen bij de Privacycommissie.

6. Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. De digitale meter heeft geen terugdraaiende teller.

De digitale meter draait niet terug, maar registreert de injectie en de afname afzonderlijk.

Het ontwerpdecreet digitale meters voorziet in een overgangsregeling voor installaties die geïnstalleerd worden tot en met 31 december 2020. Dit betekent dat de elektriciteitsprijs en de heffingen in principe gecompenseerd worden gedurende 15 jaar vanaf de indienstname van de installatie. Het ontwerpdecreet moet wel nog door het Vlaams Parlement goedgekeurd en gestemd worden.

Een erg belangrijke nuance is dat de voormelde decretale compensatieregeling niet van toepassing is op de nettarieven.

De nettarieven zullen berekend worden op basis van de werkelijke hoeveelheid van het net afgenomen elektriciteit. Dat is nu ook al zo bij andere klanten die geen zonnepanelen hebben. Binnen onze tariefmethodologie worden alle netgebruikers die zich in een gelijkaardige situatie bevinden gelijk behandeld (verbod op discriminatie).

Let op, we houden momenteel een publieke bevraging om de tariefmethodologie aan te passen zodat u tot aan uw eerste meteropname na 31 december 2019 op dezelfde manier wordt gefactureerd als vandaag. Dus met een prosumententarief, ook al heeft u een digitale meter. Pas na afloop van de bevraging nemen we hierover een definitieve beslissing. Hou daarom onze nieuwsbrief de komende tijd in het oog. 

Wat betekent dit concreet voor u na de eerste meteropname na 31 december 2019?

Als u een digitale meter heeft, kan u uw netfactuur gaan sturen en hiermee uw voordeel doen. De prosument zal met de invoering van de digitale meter kunnen inzetten op een hoger direct verbruik om zo zijn netfactuur (berekend op de van het net afgenomen elektriciteit) te doen dalen.  

Het prosumententarief neemt op vandaag (met een klassieke Ferrarismeter) het vermogen van de omvormer van uw zonnepanelen mee in rekening voor de berekening van de hoogte van het nettarief. Het vermogen van de omvormer van uw zonnepanelen zal bij een digitale meter echter geen enkele rol meer spelen bij de berekening van de nettarieven.

Heeft u al zonnepanelen en u wil een inschatting van de impact van de plaatsing van een digitale meter op uw huidige situatie?
Wij helpen u via een simulator om uw situatie zelf in te schatten. 

7. Ik hoorde dat elke installatie tot en met 31 december 2020 minstens gedurende 15 jaar recht zal hebben op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller. Wat gebeurt er daarna?

Zie hiervoor het antwoord op vraag 1.

Wij verwijzen daarnaast naar artikel 81 van het ontwerpdecreet digitale meters: “Voor productie-installaties voor zonne-energie met een maximaal AC-vermogen van 10 kVA die geïnstalleerd worden vanaf 1 januari 2021 moet de elektrische productie die geïnjecteerd wordt op het distributienet worden opgekocht. De Vlaamse Regering bepaalt de nadere modaliteiten, en wie tegen welke minimumvergoeding moet opkopen.”

8. Ik heb zonnepanelen. Zal ik nog mijn groenestroomcertificaten krijgen?

De invoering van de digitale meter heeft geen impact op het steunmechanisme van de groenestroomcertificaten. U zal de vergoeding per geproduceerde kWh verder ontvangen.

9. Waarom staat de VREG niet achter het compensatieprincipe bij prosumenten met een digitale meter?

Het behoud van het compensatieprincipe bij prosumenten met een digitale meter is juridisch problematisch voor wat de nettarieven betreft. Ook vanuit het oogpunt van de werking van en de participatie aan de energiemarkt en van het rationeel energie- en netgebruik is het niet gewenst.

Juridisch
Alleen de VREG is bevoegd voor de distributienettarieven. Enkel de regulator mag een vrijstelling op de distributienettarieven geven. Het ontwerp van decreet dat o.a. de compensatieregeling van 15 jaar regelt, sluit de distributienettarieven dan ook terecht expliciet van de decretale regeling uit.

Als de VREG de vastgelegde tariefmethodologie voor de reguleringsperiode 2017-2020 niet zou wijzigen, dan kan het volgens de lezing van de huidige tekst niet anders dan dat het prosumententarief wegvalt na de plaatsing van de digitale meter. In plaats daarvan zal de prosument vanaf dan op zijn werkelijke afname van het net afgerekend worden. Die tarifaire gevolgen van de digitale meter zijn al gekend sinds 2015, maar zijn gedurende lange tijd wat onder de radar gebleven. Een actief ingrijpen van de VREG in die tariefmethodologie is dus nodig om aan deze situatie iets te veranderen.

Het behoud van de compensatie bij prosumenten met een digitale meter voor wat de distributienettarieven betreft, zou een discriminatie creëren ten aanzien van de andere netgebruikers die wel op hun werkelijke afname van het net getarifeerd worden. We denken dan bijvoorbeeld aan iemand die geen zonnepanelen heeft. Vanaf de plaatsing van een digitale meter bevinden de prosumenten zich in een vergelijkbare toestand t.a.v. netgebruikers waarvan de reële afname nu al correct wordt gemeten. Alle netgebruikers die zich in een vergelijkbare toestand bevinden, moeten gelijk worden behandeld. Dit volgt uit het gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel.

Enkel als de omstandigheden dit strikt noodzakelijk maken, kan een tijdelijke overgangsmaatregel worden voorzien. Er loopt momenteel een publieke bevraging waarin we het voorstel van een beperkte overgangstermijn voorleggen aan de belanghebbenden.

Compensatie heeft ook negatieve effecten voor het rationeel energie- en netgebruik en de marktwerking
Naast de juridische bezwaren, die onoverkomelijk zijn, zou het behoud van het compensatieprincipe ertoe leiden dat de negatieve gevolgen die op het ogenblik al gelden voor het beheer van de distributienetten en het beheer van de energieportfolio’s van de energieleverancier blijven bestaan.

Daarnaast heeft dit mogelijk ook een negatieve impact op de ontwikkeling van nieuwe diensten en technologieën en impliceert het bovendien dat verschillende baten verbonden aan de digitale meters tijdelijk niet gerealiseerd kunnen worden.

De compensatieregeling stimuleert prosumenten niet om te reageren op marktprikkels en zelfconsumptie (gelijktijdigheid van productie en verbruik) na te streven of te verhogen en hiertoe eventueel gebruik te maken van nieuwe diensten en technologieën (e.g. opslag- of energiebeheerssystemen). Hierdoor houdt het de prosument tegen om een actieve rol op te nemen in de energiemarkt en belemmert het bijgevolg de activering van de vraagzijde. De regeling vertrekt vanuit de veronderstelling dat de opslagcapaciteit van het elektriciteitssysteem onbeperkt en gratis beschikbaar is, wat niet het geval is. De compensatieregeling zorgt voor grootschalige gelijktijdige injectie door decentrale productie op het distributienet en reikt geen oplossingen aan om ongewenste, dure capaciteitsuitbreidingen van het net te vermijden.

Ook voor de elektriciteitsleveranciers is het compensatieprincipe allerminst een neutrale operatie. Door de compensatie ‘kopen’ zij tijdens de zomer stroom van de prosumenten die bij hen klant zijn en ‘verkopen’ die opnieuw aan hen tijdens de winter. Beide natuurlijk aan 0 euro per kWh. De realiteit is echter dat zij zelf tijdens de zomer stroom moeten (ver)kopen op de groothandelsmarkt aan een gemiddelde prijs (cijfers 2017) van ongeveer 35 euro per MWh, terwijl ze de stroom die in de winter aan gemiddeld 55 euro per MWh betaalden. De compensatie zorgt dus voor een zeer aanzienlijke financiële last voor de elektriciteitsleveranciers waar de prosumenten zich meestal niet van bewust zijn. Als het compensatieprincipe verlaten wordt, zal de prosument op termijn innovatievere energiecontracten kunnen sluiten met zijn elektriciteitsleverancier en een actievere rol in de energiemarkt spelen. Hij krijgt daarnaast prikkels om zijn zelfconsumptie te verhogen en zal bijgevolg meer geneigd zijn om gebruik te maken van nieuwe technologieën en diensten. De voordelen van deze actieve participatie zullen op termijn waarschijnlijk toenemen wanneer elektrische voertuigen, warmtepompen en andere flexibele toepassingen concurrerender worden.

Conclusie
Het is volgens de VREG juridisch niet mogelijk dat prosumenten met een digitale meter wat het distributienettarief betreft afgerekend blijven worden op basis van een gecompenseerd volume.

We zijn daarnaast geen voorstander van het toepassen van het compensatieprincipe voor de aanrekening van de nettarieven omdat het principe van compenseren op zich – ongeacht of het via een terugdraaiende of een digitale meter gebeurt – de prosumenten elke prikkel ontneemt om het distributienet rationeel en efficiënt te gebruiken en om efficiënt om te gaan met zijn elektriciteitsverbruik. De omslag naar de energietransitie gaat niet enkel om de productie van hernieuwbare energie, maar bijvoorbeeld ook over rationeel energiegebruik en rationeel netgebruik.

Een toekomstgerichte energietransitie kan maar slagen als alle consumenten, waaronder de prosumenten, rechtstreeks kunnen deelnemen aan de markt door hun verbruik aan te passen aan marktsignalen, en op een efficiënte en juridisch correcte manier ingeschakeld worden in het energiesysteem. Actieve participatie van alle consumenten is wat we beogen.

We begrijpen dat het verdwijnen van de voordelen verbonden aan het terugdraaien van de teller de uitrol van de digitale meters maatschappelijk in een negatief daglicht kan plaatsen. We zijn van oordeel dat de prosument via andere kanalen vergoed zou kunnen worden voor het gederfde financieel voordeel van de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller. In ons advies op de conceptnota digitale meters gaven we een aantal mogelijke maatregelen die de Vlaamse regelgever kan overwegen. 

10. Is de afschaffing van de terugdraaiende teller ‘contractbreuk/woordbreuk’?

De Ferrarismeter wordt binnenkort niet meer aangeboden, de digitale meter wordt de standaard. Er bestaat geen verworven recht vanwege de elektriciteitsnetgebruikers op de voordelen die volgen uit de compensatieregeling zoals we die vandaag kennen. Er kan dan ook geen sprake zijn van contractbreuk of woordbreuk. Het voordeel voor de prosument met een terugdraaiende teller is verbonden aan de technische compensatie zoals die nu nog bestaat en dus het gevolg van de technische realiteit van een meetinstallatie die injectie in rekening brengt van de afname, tussen twee meteropnames.

Zie ook het antwoord op de vraag ‘Waarom staan we niet achter het compensatieprincipe bij prosumenten met een digitale meter?’

11. Ik ben zonnepaneleneigenaar en ik wil mijn terugdraaiende teller behouden

De Vlaamse regering is bevoegd voor de uitrol van de digitale meters. De VREG is bevoegd voor de distributienettarieven.

U wilt uw terugdraaiende teller behouden? Daar kan de VREG niet over beslissen. Het is de Vlaamse regering die beslist over de uitrol van de digitale meters: vrije keuze of verplicht, bij wie, wanneer, ... Ook over het al dan niet behouden van het compensatiemechanisme voor het energiegedeelte van de factuur kan de Vlaamse regering een beslissing nemen.

Wij zijn bevoegd voor wat er na de plaatsing van de meter gebeurt op het vlak van de aanrekening van de distributienettarieven. Qua aanrekening van de distributienettarieven moeten we (juridisch) en willen we prosumenten met een digitale meter en netgebruikers zonder zonnepanelen gelijk behandelen. Zij zullen allemaal betalen voor het gebruik van het distributienet in verhouding tot hun afname. De aanrekening van de distributienettarieven volgens de werkelijke afname van het net verloopt correcter dan op basis van het omvormervermogen, omdat er voor de berekening van het prosumententarief nog wordt uitgegaan van een raming. Dit is een belangrijk aspect. Het prosumentarief is gebaseerd op een inschatting van de afname omdat die momenteel niet gekend is doordat de teller terugdraait. Via de digitale meter zal de werkelijke afname van het net wel gekend zijn.

Met de simulator willen we inschatten wat de komst van de digitale meter zal betekenen voor uw portefeuille. Daarnaast willen we aantonen dat de prosument met een digitale meter nu wel een invloed kan uitoefenen op zijn nettarief, daar waar het prosumententarief nog uitgaat van gemiddelden en vastligt op basis van het vermogen van de omvormer.  

Let op, we houden momenteel een publieke bevraging over het voorstel om de nettarieven tot aan uw eerste meteropname na 31 december 2019 op dezelfde manier te factureren als vandaag. In dit voorstel betaalt u tot dan het prosumententarief, ook al heeft u een digitale meter. Uw nettarief blijft tot dan ook gebaseerd op uw nettoverbruik. Pas na afloop van de publieke bevraging nemen we hierover een definitieve beslissing. Als we de beslissing nemen zoals voorgesteld in de bevraging blijft de situatie tot dan ongewijzigd, een prosument betaalt prosumententarief en als hij nog elektriciteit van het net afneemt, distributienettarieven op basis van nettoverbruik.

12. Ik heb een warmtepomp en ik wil mijn terugdraaiende teller behouden

De Vlaamse regering is bevoegd voor de uitrol van de digitale meters. De VREG is bevoegd voor de distributienettarieven.
U wilt uw terugdraaiende teller behouden? Daar kan de VREG niet over beslissen. Het is de Vlaamse regering die beslist over de uitrol van de digitale meters: vrije keuze of verplicht, bij wie, wanneer,... Ook over het al dan niet behouden van het compensatiemechanisme voor het energiegedeelte van de factuur kan de Vlaamse regering een beslissing nemen.

Wij zijn bevoegd voor wat er na de plaatsing van de meter gebeurt op het vlak van de aanrekening van de distributienettarieven. Qua aanrekening van de distributienettarieven moeten we (juridisch) en willen we prosumenten met een digitale meter en netgebruikers zonder zonnepanelen gelijk behandelen. Zij zullen allemaal betalen voor het gebruik van het distributienet in verhouding tot hun afname. De aanrekening van de distributienettarieven volgens de werkelijke afname van het net verloopt correcter dan op basis van het omvormervermogen, omdat er voor de berekening van het prosumententarief nog wordt uitgegaan van een raming. Dit is een belangrijk aspect. Het prosumentarief is gebaseerd op een inschatting van de afname omdat die momenteel niet gekend is doordat de teller terugdraait. Via de digitale meter zal de werkelijke afname van het net wel gekend zijn.

Heel belangrijk, de simulator geeft geen correct resultaat voor gezinnen met een warmtepomp, een thuisbatterij of een elektrisch voertuig. Hiervoor zullen we de simulator de komende weken verder verfijnen. Voor eigenaars van warmtepompen zal het verschil tussen de terugdraaiende teller en digitale meters groter zijn omdat het niet mogelijk is om verbruik van de zomer naar de winter te verschuiven. Dit is niet oplosbaar met zelfconsumptie.

Om de energietransitie te doen slagen, moeten we maximaal inzetten op hernieuwbare energie en zonnepanelen en warmtepompen zijn daar zeker een belangrijk element in. Maar een toekomstgerichte energietransitie betekent ook dat prosumenten op een efficiënte en juridisch correcte manier ingeschakeld worden in het energiesysteem.  Wij beogen dat alle consumenten rechtstreeks kunnen deelnemen aan de markt, door hun verbruik aan te passen aan de marktsignalen.

Het probleem ligt hem echter niet in het correct aanrekenen van het gebruik van het distributienet, wat de achtergrond is van onze beslissingen over zowel het prosumententarief als de manier waarop de distributienettarieven zullen aangerekend worden eens de digitale meter geïnstalleerd is. Het probleem ligt hem wel in het feit dat de elektriciteitsfactuur in het algemeen en de distributienettarieven voor elektriciteit in het bijzonder zwaar overladen zijn met kosten die daar strikt genomen niet thuis horen (o.a. kosten van openbaredienstverplichtingen).

Een verschuiving van deze lasten naar fossiele brandstoffen zou de concurrentiepositie van elektriciteit en de positie van bezitters van warmtepompen ten goede komen en voor een correctere toepassing van het principe ‘de vervuiler betaalt’ zorgen.

Let op, we houden momenteel een publieke bevraging over het voorstel om de nettarieven tot aan uw eerste meteropname na 31 december 2019 op dezelfde manier te factureren als vandaag. In dit voorstel betaalt u tot dan het prosumententarief, ook al heeft u een digitale meter. Uw nettarief blijft tot dan ook gebaseerd op uw nettoverbruik. Pas na afloop van de publieke bevraging nemen we hierover een definitieve beslissing. Als we de beslissing nemen zoals voorgesteld in de bevraging blijft de situatie tot dan ongewijzigd, een prosument betaalt prosumententarief en als hij nog elektriciteit van het net afneemt, distributienettarieven op basis van netto-afname.

13. Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik heb tweevoudig uurtarief en overweeg over te schakelen naar een enkelvoudig tarief. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een enkelvoudig tarief?

U wacht beter tot bij u een digitale meter wordt geplaatst. Wij helpen u via een simulator om uw situatie zelf in te schatten: keuze enkelvoudige digitale meter of digitale meter dag/nacht.

Let op, we houden momenteel een publieke bevraging om de tariefmethodologie aan te passen zodat u tot aan uw eerste meteropname na 31 december 2019 op dezelfde manier wordt gefactureerd als vandaag. Dus met een prosumententarief, ook al heeft u een digitale meter. Pas na afloop van de bevraging nemen we hierover een definitieve beslissing. Hou daarom onze nieuwsbrief de komende tijd in het oog.

14. Wat met een vergoeding voor mijn te veel geproduceerde elektriciteit? Vanaf wanneer komt die er?

De Vlaamse regering is momenteel bezig met het uitwerken van een regeling die het mogelijk moet maken dat de prosument een vergoeding krijgt voor zijn op het net geïnjecteerde elektriciteit.

Op dit ogenblik is nog niets beslist over de specifieke modaliteiten.

Naast de aanrekening op basis van de elektriciteit die u werkelijk van het net afneemt is het logisch dat er ook een vergoeding is voor de elektriciteit die geïnjecteerd wordt in het net.

We zijn ervan overtuigd dat de prosument in de toekomst innovatievere energiecontracten zal kunnen sluiten met zijn elektriciteitsleverancier en een actievere rol in de energiemarkt kan spelen. De prosument krijgt prikkels om gelijktijdigheid van productie en verbruik te verhogen en zal bijgevolg meer geneigd zijn om gebruik te maken van nieuwe technologieën en diensten.

15. Tijdens de zomermaanden produceren mijn zonnepanelen meer dan ik verbruik. Tijdens de wintermaanden heb ik een tekort aan opgewekte elektriciteit. Als er een digitale meter wordt geplaatst ben ik dan het overschot kwijt dat ik tijdens de zomer heb opgebouwd?

De digitale meter draait niet terug, maar registreert de injectie en de afname afzonderlijk.

Het ontwerpdecreet digitale meters voorziet in een overgangsregeling voor installaties die geïnstalleerd worden tot en met 31 december 2020. Dit betekent dat de elektriciteitsprijs en de heffingen in principe gecompenseerd worden gedurende 15 jaar vanaf de indienstname van de installatie. Het ontwerpdecreet moet wel nog door het Vlaams Parlement goedgekeurd en gestemd worden.

Een erg belangrijke nuance is dat de voormelde decretale compensatieregeling niet van toepassing is op de nettarieven. De nettarieven zullen berekend worden op basis van de werkelijk van het net afgenomen elektriciteit.

Let op, we houden momenteel een publieke bevraging om de tariefmethodologie aan te passen zodat u tot aan uw eerste meteropname na 31 december 2019 op dezelfde manier wordt gefactureerd als vandaag. Dus met een prosumententarief, ook al heeft u een digitale meter. Pas na afloop van de openbare raadpleging nemen we hierover een definitieve beslissing. Hou daarom onze nieuwsbrief de komende tijd in het oog.

We begrijpen dat het verdwijnen van de voordelen verbonden aan het terugdraaien van de teller de uitrol van de digitale meters maatschappelijk in een negatief daglicht kan plaatsen. We zijn van oordeel dat de prosument via andere kanalen vergoed zou kunnen worden voor het gederfde financieel voordeel van de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller. In ons advies op de conceptnota digitale meters gaven we een aantal mogelijke maatregelen die de Vlaamse regelgever kan overwegen. 

Zie ook het antwoord op de vraag ‘Waarom staan we niet achter het compensatieprincipe bij prosumenten met een digitale meter?’

16. Ik heb recht op sociaal tarief en betaalde geen prosumententarief. Wat als er bij mij een digitale meter wordt geplaatst?

Het sociaal tarief voor elektriciteit en/of aardgas is een gunstiger tarief voor personen of gezinnen die behoren tot bepaalde categorieën. Het sociaal tarief is bij alle energieleveranciers en distributienetbeheerders hetzelfde. De CREG legt om de 6 maanden de prijs vast.

Vanaf de plaatsing van een digitale meter zullen gezinnen die recht hebben op het sociaal tarief in principe op hun werkelijke afname van het net afgerekend worden in plaats van op hun gecompenseerde afname.

Let op, we houden momenteel een publieke bevraging om de tariefmethodologie aan te passen. Het zou de bedoeling zijn om het prosumententarief aan te rekenen tot aan de eerste meteropname na 31 december 2019 ook al heeft de prosument een digitale meter. Zolang het prosumententarief van toepassing is, betaalt u enkel nettarieven voor uw nettoverbruik. Nadien betaalt u zoals iedereen nettarieven op basis van uw brutoverbruik.

Het sociaal tarief is echter een federale bevoegdheid. We zullen de gevolgen van de plaatsing van een digitale meter onder de aandacht brengen van de CREG, de bevoegde regulator.

Voor de andere componenten van de factuur (elektriciteitsprijs en heffingen) voorziet de Vlaamse Regering in een overgangsperiode van 15 jaar.

Over zowel het voorstel van de VREG als dat van de Vlaamse Regering is nog niets definitief beslist.

17. Maakt een digitale meter dynamische energieprijzen mogelijk?

In ons elektriciteitsnetwerk volgt de elektriciteitsproductie op ieder ogenblik nauwkeurig de vraag, dat is het basisprincipe van het netwerk. Maar dit wordt steeds moeilijker vol te houden. De capaciteit van onze klassieke productie daalt: energieproducenten sluiten oudere en onrendabele centrales en we bouwen ook de nucleaire productie geleidelijk aan af. Tegelijkertijd installeren we extra productie, meestal in de vorm van wind- en zonne-energie. Maar die laten zich leiden door het weer, en niet door de vraag naar energie. Daardoor ontstaan soms energieoverschotten en stijgt ook de kans op energietekorten, bijvoorbeeld tijdens koude, grijze en windstille winterdagen, wanneer de vraag groot is. Die veranderingen in het productiemodel kunnen we voor een deel oplossen door de logica om te keren: door in de toekomst het energieverbruik af te stemmen op het aanbod.

Gezinnen aanmoedigen om hun energieverbruik te verschuiven, kan bijvoorbeeld door hen financieel aan te moedigen (tariefsturing), en/of door hun toestellen automatisch te besturen (automatische sturing) en de gezinnen te belonen voor de hoeveelheid flexibiliteit die ze bieden. In dat verband kan verwezen worden naar de Linear studie. Een voorwaarde voor dit alles is dat deze gezinnen een digitale meter hebben. Pas als er voldoende digitale meters uitgerold zijn, zal het voor leveranciers interessant worden om contracten met flexibele prijzen aan te bieden. Mogelijk zijn er bij een beperkt aantal digitale meters al opportuniteiten voor “early adopters”/aggregatoren.

18. Ik overweeg de aankoop van een batterij. Wat kunnen batterijen betekenen in dit verhaal?

Batterijen kunnen er voor zorgen dat prosumenten hun eigen geproduceerde energie verbruiken op momenten dat er geen productie is. De mogelijkheden om die batterijen in te zetten voor andere doeleinden zoals ondersteuning van netbeheer worden nog verder onderzocht en uitgetest.

We werken in de komende weken verder aan de simulator zodat u via de simulator ook kan inschatten wat de impact van een batterij op uw direct verbruik en op uw elektriciteitsfactuur is. Momenteel is deze functie dus nog niet in de simulator voorzien.

Batterijen kunnen ervoor zorgen dat de afname van het net afneemt en bij een wijziging van de tariefstructuur naar een meer capaciteitsgericht tarief er ook voor zorgen dat de pieken worden teruggedrongen. Peak shaving noemen we dat. Een accu slaat overdag opgewekte energie op om piekmomenten in het energieverbruik in de ochtend en de avond op te vangen. De duurzame energie blijft zo in de woning, wat het duurzame gedrag van bewoners stimuleert.

Sinds 1 januari 2017 geldt een meldingsplicht voor batterijen.

Het nieuwe aansluitingsreglement, waarin de meldingsplicht van de plaatsing van bepaalde opslagsystemen (nl.: vanaf 3 kWh) is vermeld, is in werking sinds 1 januari 2017 (voor Eandis) en sinds 1 februari 2017 (voor Infrax). U moet de plaatsing van batterijen die sinds die datum worden geïnstalleerd aanmelden bij Fluvius, de fusiemaatschappij van beide bedrijven.  

De distributienetgebruiker op laagspanning “is er toe gehouden met de DNB in contact te treden om na te gaan of er al dan niet tot een aanpassing van de aansluiting of een aanpassing van het Distributienet overgegaan moet worden teneinde de operationele veiligheid en spanningskwaliteit te waarborgen bij: […] - de installatie of het weghalen van een Opslagmogelijkheid voor elektriciteit vanaf 3 kWh […]”.

Zie bijvoorbeeld de volgende link onder artikel 7.5. ‘Wijziging van afname- of injectiekarakteristieken’.

19. Ik deed de simulator en zie dat er voor mij een voordeel wordt ingeschat. Kan ik vanaf de plaatsing van mijn digitale meter overstappen op het systeem met afrekening op basis van werkelijke afname van het net?

Als de overgangsmaatregel in de tariefmethodologie definitief wordt beslist, wordt u tot aan uw eerste meteropname na 31 december 2019 gefactureerd op basis van uw gecompenseerde afname, dus met een prosumententarief. Het systeem van de afrekening op basis van werkelijke afname wordt pas van toepassing na de eerste meteropname na 31 december 2019.

20a. Ik deed de simulator. Ik heb 2 sets zonnepanelen liggen met een verschillende oriëntatie. Wordt de simulatie nog aangepast zodat je dit ook kan berekenen voor dit type van installatie.
20b.Ik heb 2 zonnepaneleninstallaties met een verschillend AC-vermogen. Om gebruik te maken van de simulator moet ik dan beide getallen optellen?

De simulator houdt nog geen rekening met zonnepaneleneigenaars die verschillende installaties hebben of installaties met een verschillende oriëntatie. Wij raden u aan om de vermogens van uw installaties op te tellen en de oriëntatie van de installatie met het grootste AC-vermogen in te geven. Mogelijk geeft de simulator geen volledig correct resultaat, maar het is de meest correcte inschatting die we u kunnen geven.

Nog een vraag over dit onderwerp?

Mail naar info@vreg.be of bel naar het gratis telefoonnummer 1700.

Vreg is de Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt
Heeft u een vraag? Mail of bel 1700