Slimme meters

Wat zijn slimme meters?

Het grootste deel van de meters in Vlaanderen zijn momenteel elektromechanische Ferrarismeters, die stilaan aan vervanging toe zijn. Een nieuwe generatie elektronische meters biedt zich aan.

Net als de huidige meten ze het elektriciteits- en aardgasverbruik. De meters zelf zien er niet spectaculair verschillend uit, behalve dat het klassieke telwerk is vervangen door een elektronische display. Aan de meters wordt ook communicatietechnologie toegevoegd. Ze kunnen dus informatie versturen en ontvangen: ze kunnen in twee richtingen communiceren om gegevens uit te wisselen (meterstanden, alarmen …). Op die manier krijgt een klant meer inzicht in zijn energieverbruik. Door er apparaten aan te koppelen ziet hij eenvoudig waar hij kan besparen. Op die manier heeft hij meer grip op het energieverbruik en op de energiekosten.

Een digitale meter is een essentieel onderdeel van en een opstap naar een slim net, dat op een kostenefficiënte manier het gedrag  van alle netgebruikers integreert. Door het gebruik van nieuwe technologieën vergemakkelijkt een slim net de integratie van hernieuwbare energie en het tweerichtingsverkeer van elektriciteit (van de producent naar de consument en omgekeerd) en maakt het een efficiënter gebruik van de huidige elektriciteitsinfrastructuur mogelijk.  Op deze manier zorgt een slim net voor een economisch efficiënt, duurzaam elektriciteitssysteem met beperkte verliezen en een hoge leveringszekerheid en –kwaliteit.

Meer weten over de stand van zaken wat betreft slimme of digitale meters? Wij verwijzen u naar de conceptnota van Minister Tommelein aan de Vlaamse Regering.

Veelgestelde vragen

Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. De digitale meter heeft geen terugdraaiende teller.

De digitale meter draait niet terug, maar registreert zowel de injectie als de afname. Technisch is compensatie en vermarkting van het overschot met een digitale meter mogelijk. Dit moet echter nog wettelijk worden geregeld.

Ik heb zonnepanelen. Zal ik nog mijn groenestroomcertificaten krijgen?

De invoering van de digitale meter heeft geen impact op het steunmechanisme van de groenestroomcertificaten. U zal de vergoeding per geproduceerde kWh verder ontvangen. Hoe en of de afgenomen stroom zal worden gecompenseerd en gevalideerd door de stroom die uw installatie op het net injecteert, moet nog worden bepaald.

Ik heb zonnepanelen of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Is dit nog wel rendabel?

De Vlaamse Regering wil de rendabiliteit voor wie in zonnepanelen investeert garanderen. Wij verwijzen hiervoor naar de conceptnota van Minister Tommelein aan de Vlaamse Regering: “De bestaande installaties en de installaties die geïnstalleerd worden tot en met 31 december 2020 hebben een verworven recht op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller van 15 jaar, dit te rekenen vanaf de aanmelding van de installatie. De compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller blijft een recht voor elke prosument tot en met 31 december 2020, zelfs indien de bovenvermelde termijn van 15 jaar eerder verstrijkt. Elke installatie tot en met 31 december 2020 zal dus wel minstens gedurende 15 jaar recht hebben op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller.”

Dit moet echter nog wettelijk worden geregeld.

Ik hoorde dat elke installatie tot en met 31 december 2020 minstens gedurende 15 jaar recht zal hebben op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller. Wat gebeurt er daarna?

Wij verwijzen hiervoor naar de conceptnota van Minister Tommelein aan de Vlaamse Regering: “Per 1 januari 2021 zal de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller voor nieuwe installaties vervallen en zal er een alternatief systeem van vergoeding worden voorzien opdat het voldoende aantrekkelijk blijft om te investeren in zonnepanelen.

Als het vermeld alternatief systeem sneller geïmplementeerd kan worden door marktontwikkelingen, dan kan de prosument zelf de keuze maken om over te stappen naar het nieuwe systeem en af te stappen van het recht op de compensatieregeling verbonden aan de terugdraaiende teller.”

Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik heb tweevoudig uurtarief en overweeg over te schakelen naar een enkelvoudige meter. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een enkelvoudige meter?

Als u denkt voordeel te doen met de vervanging door een enkelvoudige meter kunt u nog tot de invoering van de digitale meter genieten van de compensatie via de terugdraaiende teller. Een metervervanging kost geld, u moet dus zelf uitmaken of dit nog een goede keuze is.

Op dit ogenblik wordt enkel compensatie tussen afname en injectie doorgevoerd met het oude metertype (ferrarismeter), de terugdraaiende meter.

Wie nu kiest voor een bidirectionele meter (een meter die apart meet wat op het net wordt gezet en van het net wordt afgenomen), betaalt de afname. Op dit moment zijn er geen energieleveranciers die een vergoeding betalen voor het overschot aan stroom dat op het net wordt gezet.

Vanaf 2018 kan een PV-eigenaar een teveel aan stroom wel verkopen aan een leverancier. De netto geïnjecteerde stroom wordt toegewezen aan de portefeuille van de leverancier van de prosument. Omdat deze toegewezen energie een waarde heeft, is het logisch dat de prosument ervoor vergoed wordt. Het is aan de markt om te bepalen hoeveel er voor die energie betaald wordt.

Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd of overweeg de aankoop van zonnepanelen. Ik wil het prosumententarief omzeilen met de installatie van een bidirectionele meter. Wacht ik beter op de digitale meter of schakel ik alsnog over op een bidirectionele meter?

U kan (nog) geen digitale meter op aanvraag laten plaatsen door uw netbeheerder, maar wel een elektronische bidirectionele meter. Als u wil weten wat u werkelijk afneemt en wat u werkelijk verbruikt en ook als u denkt dat u minder injecteert in het net dan algemeen het geval is door een hogere gelijktijdigheid (m.a.w. u verbruikt de energie die u zelf produceert op het moment dat ze wordt geproduceerd), kan u een bidirectionele meter laten plaatsen. Dit is een meter die niet terugdraait en dus zowel de bruto afname als de bruto injectie meet. U betaalt de eenmalige kost voor de vervanging van de terugdraaiende meter door een bidirectionele meter. Nadien betaalt u als prosument nog het periodiek distributienettarief voor het gedeelte bruto afname, zonder prosumententarief. U betaalt geen distributienettarief voor het gedeelte injectie. Om te weten wat een metervervanging kost, neemt u best contact op met uw distributienetbeheerder. Wat u zal betalen aan uw leverancier voor het gedeelte afname én injectie hangt af van uw leverancier. Uw leverancier is niet verplicht om de injectie te compenseren met de afname. Neem contact op met uw elektriciteitsleverancier om te bespreken welke vergoeding hij u eventueel wil betalen voor de stroom die u in het net injecteert. Dit moet u overeenkomen met uw leverancier. Hij is hiertoe niet verplicht.

Vanaf 2018 kan een PV-eigenaar een teveel aan stroom wel verkopen aan een leverancier. De netto geïnjecteerde stroom wordt toegewezen aan de portefeuille van de leverancier van de prosument. Omdat deze toegewezen energie een waarde heeft, is het logisch dat de prosument ervoor vergoed wordt. Het is aan de markt om te bepalen hoeveel er voor die energie betaald wordt.

Mogelijk is het niet meer interessant om nu nog te investeren in een bidirectionele meter als uw meter toch zal worden vervangen door een digitale meter. Verder geven wij u mee dat wij momenteel de invoering van een capaciteitstarief onderzoeken. Een mogelijke invoering van dergelijk tarief zal ook zorgen dat het prosumententarief wegvalt.

Ik heb zonnepanelen geïnstalleerd en ben niet blij met het prosumententarief. Nu wordt me een digitale meter in de maag gesplitst.

Als prosument maakt u ook gebruik van het distributienet. Het is dus logisch dat ook prosumenten bijdragen aan de kost ervan.  Het prosumententarief is in het leven geroepen voor het gebruik van het elektriciteitsdistributienet door prosumenten. Op deze manier dragen ook zij mee de kosten van de netinfrastructuur. De VREG overweegt nu de invoering van een capaciteitstarief voor elke netgebruiker. Bij de invoering van een dergelijk tarief vervalt dan het prosumententarief . Dit heeft overigens niets te maken met het steunmechanisme via groenestroomcertificaten. Dat laatste wordt niet in vraag gesteld bij de invoering van de digitale meter. Over de verrekening van de aan het net geleverde stroom zijn er nog geen beslissingen genomen. Netbeheerders hebben door de groei van de decentrale productie meer nood aan meetgegevens om het distributienet te kunnen beheren.

Ik overweeg de aankoop van een batterij. Wat kunnen batterijen betekenen in dit verhaal?

Batterijen kunnen er voor zorgen dat prosumenten hun eigen geproduceerde energie verbruiken op momenten dat er geen productie is. De mogelijkheden om die batterijen in te zetten voor andere doeleinden zoals ondersteuning van netbeheer worden nog verder onderzocht en uitgetest.  

Op dit ogenblik werken de distributienetbeheerders aan technische voorschriften voor het plaatsen van batterijen als opslag van PV-installaties. Deze voorschriften zullen dit jaar nog door Synergrid worden geconsulteerd. Daarna moet de VREG die goedkeuren.

Maakt de digitale meter tweevoudig uurtarief mogelijk voor iedereen?

Technisch is dit mogelijk. Bij de plaatsing kan de verbruiker dan kiezen tussen enkel- of tweevoudig tarief. Het maakt de overschakeling daarna ook een stuk eenvoudiger en minder duur.

Tegen 2019 zou de digitale meter worden verplicht. Geldt dit ook voor bedrijven?

Ja, de meters worden ingezet voor alle aansluitingen tot 56 kVA. Daarboven wordt een AMR-meter verplicht.

Kan ik een digitale meter weigeren? In Nederland kan dat.

In Nederland plaatst men sinds 1995 standaard digitale meters die afname en injectie meten bij alle verbruikers. Men kan weigeren om die te vervangen door een op afstand uitleesbaar exemplaar. Hoe dit in Vlaanderen zal worden geregeld, ligt nog niet vast.

Wie wordt de eigenaar van de meetgegevens?

Het is de bedoeling dat de netgebruiker eigenaar is van de meetgegevens. Die moet de netbeheerder aan hem overmaken. Bij oneigenlijk gebruik door de netbeheerder kan men klacht neerleggen bij de Privacycommissie.

Nog een vraag over dit onderwerp?

Mail naar info@vreg.be of bel naar het gratis telefoonnummer 1700.

Vreg is de Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt
Heeft u een vraag? Mail of bel 1700