Schade – aansprakelijkheid netbeheerder

Een van de hoofdtaken van de netbeheerder is het instaan voor de goede en veilige werking van het elektriciteits- en aardgasnet. Daarbij waakt hij onder meer over de spanning en de frequentie van de stroom of de gasdruk en beperkt hij de onderbrekingen van elektriciteits- of gastoevoer op zijn net tot een minimum. Daarnaast heeft de netbeheerder tal van andere verplichtingen zoals het verlenen van toegang tot en aansluitingen op zijn net.

Als men als netgebruiker schade geleden heeft als gevolg van een storing of onderbreking van de stroom- of gastoevoer in het net, of als gevolg van een bepaalde handeling -of het gebrek daaraan- van de netbeheerder rijst de vraag naar de mogelijke vergoeding daarvan door de netbeheerder. Het gaat om de vraag naar het wanneer en in welke mate de netbeheerder hiervoor aansprakelijk gesteld kan worden.

Daarbij gelden in eerste instantie de algemene (federale) aansprakelijkheidsregels. Dit houdt vaak in dat de netgebruiker de fout van de netbeheerder moet aantonen (art. 1382 B.W.).

Consumenten genieten een bijzondere bescherming door bijzondere, eveneens federale, wetgeving (zie boek VI ‘Marktpraktijken en consumentenbescherming’ van het Wetboek Economisch Recht waarin de regeling onrechtmatige bedingen vervat is, alsook de Wet Productaansprakelijkheid). Zo moet een consument geen fout bewijzen, maar volstaat het bewijs van een ‘gebrekkige zaak’ die zijn schade veroorzaakte, om zaakschade boven 500 euro en alle lichamelijke schade vergoed te zien.

Deze algemenere, federale aansprakelijkheidsregels behoren niet specifiek tot het energierecht en kunnen gemoduleerd zijn op basis van eventuele contractuele bepalingen die tussen de netbeheerder en bepaalde netgebruikers gelden.

Daarnaast bestaan sinds 1 januari 2015 ook enkele heel specifieke vergoedingsplichten van de netbeheerder, waarbij men, los van het bewijs van enige schade, een forfaitair bedrag kan ontvangen als ongemakkenvergoeding.

Het aanvragen en verkrijgen van een vergoeding sluit een beroep op de algemene aansprakelijkheidsregels niet uit. Men kan dus een vergoeding aanvragen en verkrijgen en alsnog een vordering tot schadevergoeding indienen. Het aanvragen of aanvaarden van een forfaitaire vergoeding kan niet als een minnelijke schikking beschouwd worden. Weliswaar is het niet mogelijk dat men een hogere vergoeding dan de integrale schadevergoeding verkrijgt.

Hierna wordt specifieker ingegaan op enkele potentieel schadeveroorzakende gebeurtenissen: storingen en onderbrekingen in de energietoevoer, laattijdige aansluitingen en laattijdige heraansluitingen. Daarbij komen de vergoedingsplichten ook aan bod.

Storingen

De distributienetbeheerder moet ervoor zorgen dat elektriciteit of gas de netgebruiker in een voor hem bruikbare vorm bereikt. Elke onregelmatigheid kan beschouwd worden als een storing, dat echter een moeilijk vatbaar en definieerbaar begrip is.

Niet elke vastgestelde storing bewijst een fout in hoofde van de netbeheerder. Er zijn weliswaar normen voor stroomsterkte en spanningsfrequentie (elektriciteit) en drukniveaus (gas).

Elektriciteit

De elektriciteitsdistributienetbeheerder moet al het nodige doen opdat de geleverde spanning op een aansluitingspunt zou voldoen aan de Europese norm NBN EN 50160 “Spanningskarakteristieken in openbare elektriciteitsnetten”  (art. I.1.2.1, §3 TRDE).

Als men een klacht heeft inzake stroomspanning, kan men distributienetbeheerder vragen een controlemeting uit te voeren, dat leidt tot een rapport met resultaten en conclusies (artikel III.5.4.2 TRDE). Er is echter geen realtime-meting. Indien men problemen ervaart, zal dus enkel postfactum een meting kunnen plaatsvinden.

Gas

De elektriciteitsdistributienetbeheerder moet al het nodige doen opdat de gasdruk op elk toegangspunt beantwoordt aan het drukniveau dat vastgesteld is in het aansluitingsreglement of het aansluitingscontract en in het toegangsreglement, om de gasstroming tussen de ontvangstations en de toegangspunten te handhaven, en tenslotte opdat er continu gas in de leidingen aanwezig is met het oog op de veiligheid van de aardgasdistributie (art. I.1.2.1, §3 TRDG).

Als men schade ondervonden heeft als gevolg van storingen, zal men zich moeten beroepen op de algemene aansprakelijkheidsregels (zie hoger). Daarbij zal men ook rekening moeten houden met eventuele beperkingen of uitsluitingen van aansprakelijkheid bedongen in een eventueel aansluitingscontract, hetgeen vooral voor klanten aangesloten op het hoogspanning- of hogedrukgasnet geldt.

Onderbrekingen in de stroom- of gastoevoer

Algemene aansprakelijkheid

De netgebruiker kan er altijd voor opteren zijn werkelijke schade als gevolg van een stroomonderbreking of onderbreking in de gastoevoer vergoed te zien, en hiertoe een beroep doen op de algemene aansprakelijkheidsregels (zie hoger). Hij moet er dan wel rekening mee houden dat hiertoe aan een aantal voorwaarden moet voldaan zijn. Zo moet hij vaak een fout in hoofde van de netbeheerder kunnen aantonen. Men moet ook rekening houden met eventuele beperkingen of uitsluitingen van aansprakelijkheid bedongen in een eventueel aansluitingscontract, hetgeen vooral voor klanten op aangesloten op het hoogspanning- of hogedrukgasnet geldt.

Op de website van Eandis staat een overzicht van alle actuele en recente stroomonderbrekingen op het distributienet van Eandis: www.eandis.be/eandis/klant/k_stroomonderbrekingen.htm

Forfaitaire vergoeding bij langdurige stroomonderbreking

Als de netgebruiker, aangesloten op het distributienet, een stroomonderbreking van meer dan 4 uur onderging, kan deze er sinds 1 januari 2015 voor opteren om een vergoeding voor geleden ongemak aan te vragen.

Deze vergoeding is verschuldigd in geval van een niet-geplande stroomonderbreking met technische oorzaak van minstens vier uur. Het moet dus gaan om een ongeplande stroomonderbreking, en een bewuste afsluiting van de netgebruiker valt evenmin onder het toepassingsgebied.

De vergoeding is veeleer een ongemakkenvergoeding dan een schadevergoeding, aangezien deze los staat van de werkelijke schade die men al dan niet leed.

De vergoedingsplicht geldt niet in geval van een onderbreking als gevolg van een noodsituatie of overmacht, zoals omschreven in de technische reglementen.

Bedrag vergoeding (niet-geïndexeerd)

De vergoeding bedraagt 35 euro voor de huishoudelijke netgebruiker, vermeerderd met 20 euro voor elke bijkomende periode van vier uur. Deze bedragen worden verdubbeld als de onderbreking plaatsvindt in de winterperiode, die in principe loopt van 1 december tot 1 maart, maar verlengd kan worden afhankelijke van de weersomstandigheden.

Voor de niet-huishoudelijke netgebruiker bedraagt de vergoeding 20% van het bedrag overeenkomstig de distributiekosten voor de maand die voorafgaat aan de maand waarin de onderbreking zich heeft voorgedaan, met een minimum van 35 euro. Dat bedrag wordt vermeerderd met de helft van het bedrag, met een minimum van 20 euro, voor elke bijkomende periode van vier uur.

De genoemde bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.

Meer informatie over de aanvraagprocedure, wettelijke basis en links naar Eandis en Infrax

Vergoeding bij laattijdige aansluiting

Algemene aansprakelijkheid

De netgebruiker kan er altijd voor opteren zijn werkelijke schade als gevolg van een laattijdige aansluiting vergoed te zien, en hiertoe een beroep doen op de algemene aansprakelijkheidsregels (zie hoger). Hiertoe moet men aantonen dat de laattijdigheid een fout uitmaakt in hoofde van de netbeheerder.

Forfaitaire vergoeding bij laattijdige aansluiting

Als de netgebruiker een aansluiting op het distributienet bestelde, en de termijn voor aansluiting zoals bepaald door de technische reglementen, dan wel zoals afgesproken, wordt overschreden, is de distributienetbeheerder sinds 1 januari 2015 een vergoeding verschuldigd per dag overschrijding.

De distributienetbeheerder is de vergoeding evenwel niet verschuldigd als hij kan bewijzen dat hij de laattijdigheid van de aansluiting niet heeft kunnen beletten.

De dagvergoeding bedraagt

  • 25 euro voor een gezin in geval van een laattijdige eenvoudige aansluiting of een laattijdige tijdelijke aansluiting
  • 50 euro voor een niet-huishoudelijke netgebruiker in geval van een laattijdige eenvoudige aansluiting of een laattijdige tijdelijke aansluiting
  • 100 euro voor een laattijdige aansluiting met detailstudie

Deze bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.

De vergoeding is veeleer een ongemakkenvergoeding dan een schadevergoeding, aangezien deze los staat van de werkelijke schade die men al dan niet leed.

Meer informatie over de aanvraagprocedure, wettelijke basis en links naar Eandis en Infrax

Vergoeding bij laattijdige heraansluiting

Algemene aansprakelijkheid

De netgebruiker kan er altijd voor opteren zijn werkelijke schade als gevolg van een laattijdige heraansluiting vergoed te zien, en hiertoe een beroep doen op de algemene aansprakelijkheidsregels (zie hoger). Hiertoe moet men aantonen dat de laattijdigheid een fout uitmaakt in hoofde van de netbeheerder.

Forfaitaire vergoeding bij laattijdige aansluiting

Als de netgebruiker van het distributienet afgesloten werd en een heraansluiting aanvroeg, en de door de regelgeving bepaalde termijn voor de realisatie van de heraansluiting wordt overschreden, dan is de distributienetbeheerder een vergoeding verschuldigd per dag vertraging.

Deze vergoedingsplicht geldt sinds 1 januari 2015.

De distributienetbeheerder is deze vergoeding evenwel niet verschuldigd als hij kan bewijzen dat hij de laattijdigheid van de heraansluiting niet heeft kunnen beletten.

De dagvergoeding bedraagt 75 euro. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.

Meer informatie over de aanvraagprocedure, wettelijke basis en links naar Eandis en Infrax

De vergoedingsplichten – meer informatie

Aanvraagprocedure

Een aanvraag voor vergoeding naar aanleiding van een langdurige stroomonderbreking, een laattijdige aansluiting of een laattijdige heraansluiting dient men in bij de distributienetbeheerder binnen 30 kalenderdagen die volgen op de langdurige onderbreking respectievelijk de realisatie van de (her)aansluiting. Dit kan via de website van de netbeheerder.

Als de aanvraag gegrond is, wordt de vergoeding betaald binnen 60 kalenderdagen die volgen op de indiening van een volledige aanvraag.

Wettelijke basis

Decreet van 20 december 2013 houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de aansprakelijkheid van netbeheerders

Meer informatie

Vreg is de Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt
Heeft u een vraag? Mail of bel 1700