Beleidskader

Het energievraagstuk is wereldwijd één van de grootste maatschappelijke en economische uitdagingen. Hieronder wordt het ruimer kader geschetst waarbinnen de discussie over slimme netten/slimme meters plaatsvindt.

Europese Doelstellingen 2020

De Europese 2020 strategie legt Europa 3 ambitieuze doelstellingen op die gehaald moeten worden tegen 2020:

Groene elektriciteit

Tegen 2020 moet 20% van de geproduceerde elektriciteit groen zijn. Dit is een engagement waar Vlaanderen zijn steentje wil toe bijdragen. In het verleden werd elektriciteit vervoerd vanuit grote centraal gelegen productie-installaties tot bij de eindafnemer. Denken we bijvoorbeeld aan een kolen- of kerncentrale. Er was enkel sprake van eenrichtingsverkeer op het elektriciteitsnet (van de producent naar de consument)  en door het beperkt aantal productie-installaties was het eenvoudiger om de ‘stroom’ te regelen. Productie van elektriciteit op basis van hernieuwbare bronnen zoals zonne-energie en windenergie wordt ‘decentrale productie’ genoemd, omdat de installaties ingepland worden op die plaatsen waar het potentieel het grootst is, maar dit hoeft niet noodzakelijk op een ‘centrale plaats’ te zijn. Denken we maar aan een windmolenpark langs een autosnelweg of in de Noordzee. Deze productie bevindt zich vaak niet in de buurt van de afnemers of van een voldoende aangepast netwerk.

De huidige elektriciteitsnetten zijn niet opgebouwd vanuit het concept van decentrale productie. De elektriciteit zou dus een bepaalde weg in het bestaande net kunnen gaan volgen die niet overeenstemt met de manier waarop dit bij de constructie werd bedoeld. Daarbij komt dat de productie van wind en zon niet zo constant is als uit andere energiebronnen. Hierdoor zou de betrouwbaarheid van het net in het gedrang kunnen komen en in het slechtste geval de stroomtoevoer onderbroken kunnen worden.

Om er voor te zorgen dat investeringen in het net op een zo efficiënt mogelijke manier gebeuren moeten we kunnen “meten” waar de problemen zich dreigen voor te doen. Naast het meten moeten we ook snel kunnen ingrijpen voordat de problemen zich echt stellen (los van investeringen of in afwachting van investeringen). Het meten en ingrijpen op wat er in het net gebeurt zou je het beheren van een “slim net” kunnen noemen. Om optimaal gebruik te maken van het grote aanbod van groene stroom zal actieve vraagsturing nodig zijn. Hierdoor kunnen stromen die op verschillende plaatsen en in verschillende grootte ontstaan geregeld worden. Een slimme meter kan hier een onontbeerlijke rol in spelen.

Vermindering van energieverbruik

Tegen 2020 moet er 20% minder energie verbruikt worden in vergelijking met een bepaald normaal verbruiksniveau. Ook hier kan een slimme meter een facilitator zijn. Door betere en frequentere informatie kan de verbruiker beter zijn energieverbruik opvolgen en eventueel aanpassen.

Daling uitstoot broeikasgassen

Tegen 2020 moet er een daling zijn van 20% van broeikasgassen: dit is (deels) het gevolg van de twee vorige doelstellingen.

Europese Elektriciteitsrichtlijn

De Europese Richtlijnen 2009/72/EG en 2009/73/EG met betrekking tot elektriciteits- en gasmarkten besteden expliciet aandacht aan slimme meters. Slimme metersystemen moeten in de lidstaten grootschalig uitgerold worden tegen 2020 onder voorbehoud van een positieve kosten-batenanalyse.

Bijlage 1, punt 2: De lidstaten waarborgen dat er slimme metersystemen worden ingevoerd die de actieve participatie van de consumenten aan de elektriciteitsvoorzieningsmarkt ondersteunen.

De invoering van dergelijke metersystemen kan worden onderworpen aan een economische evaluatie van de kosten en baten voor de markt en de individuele consument op lange termijn of een onderzoek welke vorm van slim meten economisch haalbaar en kosteneffectief is en welke termijn haalbaar is voor de distributie ervan. Een dergelijke evaluatie vindt uiterlijk plaats op 3 september 2012. Onder voorbehoud van deze evaluatie stellen de lidstaten of de bevoegde autoriteit die zij aanwijzen, een tijdschema van maximaal 10 jaar op voor de invoering van slimme metersystemen.

Wanneer de ingebruikname van slimme meters positief wordt beoordeeld wordt tegen 2020 minstens 80% van de consumenten voorzien van deze slimme meetsystemen.

De lidstaten of de bevoegde autoriteit die zij aanwijzen waarborgen de interoperabiliteit van dergelijke metersystemen die op hun grondgebied worden ingevoerd en houden rekening met de toepassing van adequate normen en beste praktijken en het belang van de ontwikkeling van de interne elektriciteitsmarkt.

Europese richtlijn

Pact 2020

Het elektriciteitsnet wordt tegen 2020 omgevormd tot een internationaal goed geïnterconnecteerd net waarop decentrale productie-eenheden en nieuwe toepassingen kunnen worden gekoppeld.

Pact 2020

Vlaams Regeerakkoord

In de toekomst moeten gezinnen de mogelijkheid krijgen om hun vraag aan te passen volgens de kost van energie op verschillende tijdstippen van de dag.

Vlaams Regeerakkoord

Vreg is de Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt
Heeft u een vraag? Mail of bel 1700