Meteropneming - Soorten meters
Meterstanden worden verkregen door de elektriciteits- en gasmeter af te lezen. Er zijn echter verschillende soorten meters, wat leidt tot verschillende meterstanden en de mogelijkheid voor leveranciers en netbeheerders om verschillende prijzen en tarieven aan te rekenen voor het verbruik via deze meters.
Enkelvoudige meter
Indien u maar één elektriciteitsmeter heeft, spreekt men van een enkelvoudige meter. Uw elektriciteitsverbruik wordt steeds geregistreerd op deze meter, ongeacht of u 's nachts of overdag elektriciteit verbruikt. Leveranciers kunnen klanten met een enkelvoudige meter maar één energieprijs aanbieden, die dan geldt voor verbruik overdag en 's nachts.
Dag- en nachtmeter
Afnemers met twee elektriciteitsmeters hebben ofwel een dag- en nachtmeter, ofwel een dag- en uitsluitend nachtmeter. De dagmeter meet het elektriciteitsverbruik tussen 6u en 21u of tussen 7u en 22u (afhankelijk van de regio en uw netbeheerder, vraag aan uw netbeheerder wanneer uw dagverbruik precies begint). De nachtmeter meet uw elektriciteitsverbruik tussen 21u en 6u of tussen 22u en 7u.
In de meeste netgebieden gebeurt de omschakeling van de dagteller naar de nachtteller en omgekeerd door een ontvangsttoestel dat 'pulsen' detecteert op het elektriciteitsnet. Deze pulsen worden uitgestuurd vanuit centrale zendinstallaties in het net op de overgangsuren van de dagperiode naar de nachtperiode (tussen 21u en 22u) en omgekeerd (tussen 6u en 7u). In sommige netgebieden gebeurt de omschakeling door een klok in de aansluiting zelf.
Leveranciers kunnen een aparte prijs aanbieden aan afnemers met twee meters. Afnemers kunnen bij hun leverancier een aparte prijs contracteren voor hun dagverbruik enerzijds en hun nachtverbruik anderzijds. In principe is de prijs van het dagverbruik hoger dan de prijs van het nachtverbruik. Leveranciers kunnen tijdens de nachtperiode immers goedkoper elektriciteit aankopen of produceren dan tijdens de daguren, omdat er dan minder elektriciteit wordt verbruikt.
Sinds 1 januari 2007 wordt ook het verbruik tijdens het weekend op uw nachtmeter geregistreerd. Hierdoor kan u tijdens het weekend genieten van de lagere prijzen die worden aangerekend voor het verbruik tijdens de nacht.
Uitsluitend nachtmeter
Deze meter telt het verbruik op een afzonderlijk elektriciteitscircuit in uw woning of installatie waarop enkel verwarmingstoepassingen (zoals accumulatieverwarming en warmwaterboilers) mogen worden aangesloten. Dit circuit wordt eveneens bediend door de 'pulsen' die zorgen voor de omschakeling tussen dag- en nachtperiodes. Ze worden enkel gevoed tijdens de nachturen en zorgen zo voor een 'oplading' van de accumulatieverwarming of boiler. Tijdens de daguren kan dit circuit niet worden gebruikt.
De uren waarop deze circuits worden geactiveerd, hangen af van de regio waar u woont. Omdat de gelijktijdige inschakeling van deze verwarmingstoepassingen zeer veel vermogen vraagt en storingen kan veroorzaken op het distributienet, worden de inschakelingen gespreid tussen 21u 's avonds en middernacht. Zij worden 's ochtends terug uitgeschakeld. De netbeheerder garandeert echter steeds een dagelijkse opladingstijd van minstens 8 à 9 uren. Vooral in winterperiodes (tijdens extreme koude en tijdens weekends) wordt soms in de namiddag nog een oplaadperiode voorzien waarin deze circuits voor een paar uur extra worden geactiveerd.
Het tarief dat wordt verrekend op het op deze meter geregistreerde verbruik is doorgaans goedkoper dan het dag- en nachttarief.
Het uitsluitend nachttarief mag niet verward worden met het drievoudig uurtarief.
Drievoudig uurtariefmeter
Het drievoudig uurtarief was een experimenteel tarief uit de periode vóór de vrijmaking. Bij dit tarief werd tijdens bepaalde uren van de dag een piektarief aangerekend dat hoger was dan het dagtarief. Hiervoor werd bij afnemers een speciale meter geplaatst met drie of vier tellers, in combinatie met aangepaste (verwarmings-)toestellen. Om een hoog elektriciteitsverbruik tijdens de dure piekuren te vermijden, werd de elektrische verwarmingsinstallatie ('eco-kachel'), boiler of ander toestel vanuit deze meter uit- of aangeschakeld.
Sinds de vrijmaking heeft de leverancier de keuze om het drievoudig uurtarief wel of niet aan zijn klanten aan te bieden. Leveranciers mogen zelf hun prijzen vastleggen en al dan niet contracten op basis van verschillende tariefperiodes aanbieden. Dit is een onderdeel van de vrije concurrentie tussen de leveranciers.
Vandaag zijn er echter geen energieleveranciers meer zijn die contracten op basis van het drievoudig uurtarief aanbieden op de markt. Dit hoeft echter niet te betekenen dat afnemers met drievoudig uurtarief hun meter of verwarmingsinstallatie moeten laten vervangen of aanpassen. Ze kunnen net als alle andere elektriciteitsafnemers kiezen voor de leverancier die het best bij hen past.
Leveranciers zullen voor klanten met een meterinstallatie voor drievoudig tarief de verschillende meterstanden van de meter samentellen en dit factureren volgens het principe van tweevoudig uurtarief: het verbruik tijdens de zogenaamde 'piekuren' wordt bijgeteld bij het dag- en/of nachtverbruik. Het duurdere tarief tijdens de piekuren wordt dus niet meer toegepast.
Het is niet nodig om de drievoudig uurtariefmeter te laten vervangen of de verwarmingsinstallatie te laten aanpassen. Technisch kan alles blijven werken zoals vroeger.
Om het comfort en het verbruik in de nieuwe situatie te verbeteren, kan de afnemer wel aan een installateur vragen om de sturing van zijn toestellen aan te passen. De installaties voor drievoudig uurtarief zijn immers ingesteld om uitgeschakeld te worden tijdens de (dure) piekperiodes. Doordat de elektriciteitsleveranciers nu geen duurder piektarief meer aanrekenen, heeft dit geen zin meer.
Afnemers met een metersysteem voor drievoudig uurtarief kunnen, net als andere afnemers, ten volle genieten van de voordelen van de vrije markt en kunnen dus vrij van leverancier veranderen. De energieleveranciers zullen deze afnemers van elektriciteit voorzien aan het tweevoudig uurtarief. De VREG raadt wel aan om steeds aan de gekozen leverancier te melden dat de meetinrichting oorspronkelijk bestemd was voor het drievoudig uurtarief, maar dat de meterstanden op de verschillende tellers mogen worden samengeteld om deze in te passen in het tweevoudig uurtarief (al dan niet gecombineerd met een uitsluitend nachttarief).
Budgetmeter
Een budgetmeter is een elektriciteits- of aardgasmeter die wordt opgeladen via een systeem van voorafbetaling. Het systeem is vergelijkbaar met het systeem van de prepaid-kaarten van gsm's. Er kan maar elektriciteit of aardgas worden verbruikt zolang het bedrag, waarmee de budgetmeter werd opgeladen, niet is opgebruikt. Een dergelijke meter geeft de verbruiker de mogelijkheid om zijn budget goed te beheren en zijn energie rationeel te gebruiken. Meer informatie over de budgetmeter.
Meter met terugdraaiende teller (of bidirectionele elektriciteitsmeter)
Alle klassieke meters kunnen in principe 'terugdraaien'. Een meter draait terug als er elektriciteit teruggaat naar het net (injectie) in plaats van afgenomen. Dit is het geval als er zich op de aansluiting ook een productie-installatie (zoals zonnepanelen, een watermolen of windmolen) bevindt en als er meer elektriciteit wordt opgewekt dan verbruikt. Enkel digitale meters of meters waarbij dit terugdraaien bewust wordt verhinderd, zullen niet terugdraaien als er elektriciteit wordt geïnjecteerd op het net.
Een achteruitdraaiende kWh-meting is alleen toegelaten als het totaal geïnstalleerde vermogen van alle productie-installaties die aan uw netaansluiting zijn verbonden, lager is dan 10 kW.
Gasmeter
Het gasverbruik wordt gemeten op de gasmeter. In tegenstelling tot elektriciteit bestaan er geen verschillende gasmeters. Sinds 1 juli 2009 worden door de netbeheerders ook budgetmeters voor aardgas geplaatst. Meer informatie over de budgetmeter.
Opmerkelijk bij de gasmeter is dat hij niet meet in kWh, maar wel in kubieke meter (m³). De meeste leveranciers drukken op hun facturen het aardgasverbruik echter uit in kWh, en niet in m³.
De omrekening van m³ naar kWh gebeurt op basis van metingen van calorische waarde van het aardgas op de ingangen van de distributienetten. Die metingen zijn nodig omdat het in het net aangevoerde aardgas continu kleine variaties in calorische waarde kan vertonen.
De metingen zijn bij de aardgasnetbeheerder beschikbaar als een gemiddelde waarde per maand en per distributiezone. Deze waarden worden vervolgens door de aardgasnetbeheerder omgerekend tot een gemiddelde calorische waarde over het geheel van de voorbije verbruiksperiode van uw factuur.
De aardgasnetbeheerder bezorgt het verbruik in kWh (het aantal kubieke meter vermenigvuldigd met de gemiddelde calorische waarde) aan de leverancier, die zich hierop baseert om uw factuur op te stellen. Deze waarde is dezelfde voor alle leveranciers.
U kan de maandelijkse calorische waarden meestal terugvinden op de website van uw aardgasnetbeheerder.
Onderstaande waarden geven een beeld van de gemiddelde waarden voor Vlaanderen voor de omzetting van m³ naar kWh:
- voor laagcalorisch aardgas: 1 m³ = 10,3 kWh
- voor hoogcalorisch aardgas: 1 m³ = 11,6 kWh
We vermelden deze waarden enkel ter informatie. De waarde op uw factuur kan hiervan beduidend afwijken omdat ze gebaseerd is op de meest exacte informatie over de gaskwaliteit.










