De totstandkoming van een decreet en een besluit

Een DECREET ontstaat initieel ofwel als ontwerp, ofwel als voorstel.

Als het initiatief voor een nieuw decreet uitgaat van de Vlaamse regering, spreken we van een ontwerp van decreet.

Vooraleer dit ontwerp in het Vlaams parlement wordt ingediend, wordt dit in een voorbereidende fase meestal tot driemaal toe ter goedkeuring voorgelegd aan de Vlaamse regering.

Na opmaak van een eerste ontwerptekst (in die fase nog "voorontwerp" genoemd") wordt dit, samen met een nota aan de Vlaamse regering, de memorie van toelichting, de adviezen van de Kanselarij (legistiek en taalkundig advies), (eventueel) van de Inspectie van Financiën (begrotingscontrole) en het zgn. RIA-advies (reguleringsimpactanalyse), voorgelegd aan de Vlaamse regering met het oog op de 1ste principiële goedkeuring.

Na deze 1ste principiële goedkeuring volgt het inwinnen van een aantal adviezen, waaraan de tekst van het ontwerp zonodig wordt aangepast en opnieuw aan de Vlaamse regering wordt voorgelegd voor de 2de principiële goedkeuring. Ontwerpen met betrekking tot de energiemarkt worden in het Vlaams Gewest steeds (minstens) voorgelegd aan de SERV (Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen), de Minaraad (Milieu- en Natuurraad van Vlaanderen) en de VREG (Vlaamse reguleringsinstantie voor de elektriciteits- en gasmarkt).

Na 2de principiële goedkeuring wordt het ontwerp voorgelegd aan de afdeling Wetgeving van de Raad van State.

Het ontwerp wordt daarna samen met de toelichting (de memorie van toelichting), adviezen van geraadpleegde adviesorganen en advies van de Raad van State, een laatste keer aan de regering voorgelegd voor definitieve goedkeuring.

Hiermee eindigt de voorbereidende fase en begint de parlementaire fase. Het ontwerp wordt bij het parlement ingediend, waar het eerst in de bevoegde commissie, daarna in plenaire vergadering besproken en eventueel geamendeerd wordt, waarna het goedgekeurd wordt.

Als het initiatief voor een nieuw decreet uitgaat van een volksvertegenwoordiger, spreken we van een voorstel van decreet. Dergelijk voorstel ontstaat dus reeds in het parlement zelf, zodat enkel de parlementaire fase doorlopen wordt. In die fase moet wel nog, uiterlijk voor de eindstemming in de plenaire vergadering, een advies van de afdeling Wetgeving van de Raad van State ingewonnen worden.

Na stemming in het parlement volgt de bekrachtiging, afkondiging, en tenslotte: de publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Een BESLUIT geeft uitvoering aan een decreet en kent daarom geen parlementaire fase. In tegenstelling tot een decreet kan een besluit dan ook enkel op initiatief van de Vlaamse regering (of de bevoegde minister) ontstaan en doorloopt enkel de voorbereidende fase, zoals een ontwerp van decreet. Na definitieve goedkeuring wordt het besluit meteen bekrachtigd, afgekondigd en gepubliceerd.